بهای تمام‌شده، ارزش اسقاط و عمر مفید دارایی را بنویسید و روش را انتخاب کنید تا جدول سالانه را با استهلاک انباشته و ارزش دفتری پایان هر سال ببینید.
| سال | ارزش دفتری ابتدای سال | هزینهٔ استهلاک | استهلاک انباشته | ارزش دفتری پایان سال |
|---|
در این روش ساده و رایج، مبلغ استهلاک‌پذیر به‌طور مساوی میان سال‌های عمر مفید تقسیم می‌شود.
برای دستگاهی ۶۰۰ میلیون تومانی با ارزش اسقاط ۶۰ میلیون و عمر مفید ۵ سال، هزینهٔ استهلاک هر سال ۱۰۸ میلیون تومان است و ارزش دفتری در پایان سال پنجم به ۶۰ میلیون تومان می‌رسد.
هزینهٔ استهلاک در سال‌های اول بیشتر است، چون نرخ ثابت هر سال در ارزش دفتری ابتدای همان سال ضرب می‌شود.
با نرخ ۴۰ درصد (دو برابر نرخ خط مستقیم ۵ ساله)، هزینهٔ استهلاک همان دستگاه در سال اول ۲۴۰ میلیون و در سال دوم ۱۴۴ میلیون تومان است. ابزار مبلغ سال آخر را طوری تنظیم می‌کند که ارزش دفتری از ارزش اسقاط کمتر نشود.
سهم هر سال کسری از مبلغ استهلاک‌پذیر است که سال‌به‌سال کوچک‌تر می‌شود.
برای عمر ۵ سال، مجموع ۱+۲+۳+۴+۵ = ۱۵ است. از ۵۴۰ میلیون تومان مبلغ استهلاک‌پذیر، سهم سال اول ۵/۱۵ و سهم سال پنجم ۱/۱۵ است.
این دو محاسبه جدا هستند و هر کدام مرجع خودش را دارد.
استاندارد حسابداری ۱۱ اجازه می‌دهد شرکت روش و عمر مفید را بر اساس الگوی مصرف منافع انتخاب کند. جدول استهلاک مادهٔ ۱۴۹ نرخ یا مدت هر گروه دارایی را برای پذیرش مالیاتی تعیین می‌کند. تفاوت این دو در محاسبهٔ درآمد مشمول مالیات تعدیل می‌شود و باید بتوان آن را در یادداشت‌های صورت‌های مالی و پروندهٔ مالیاتی دنبال کرد.
فرمول، ورودی‌ها و فرض‌های اصلی را در همین صفحه آورده‌ایم. نتیجه برای برآورد و کنترل اولیه است و نه جای بررسی حسابدار و مشاور مالیاتی را می‌گیرد، نه جای مفاد قرارداد را.
شرایط خاص هر پرونده، قرارداد یا طبقه‌بندی شغلی ممکن است نتیجه را تغییر دهد.
هزینهٔ استهلاک هر سال = (بهای تمام‌شده − ارزش اسقاط) ÷ عمر مفید. مبلغ هر سال ثابت است و ارزش دفتری در پایان عمر مفید به ارزش اسقاط می‌رسد.
در روش نزولی، نرخ ثابتی در ارزش دفتری ابتدای هر سال ضرب می‌شود، پس هزینهٔ سال‌های اول بیشتر و هزینهٔ سال‌های آخر کمتر است. در این ابزار نرخ نزولی به‌طور پیش‌فرض دو برابر نرخ خط مستقیم است و می‌توانید آن را تغییر دهید.
کسر هر سال = سال‌های باقی‌مانده ÷ مجموع اعداد سال‌های عمر مفید. برای عمر ۵ ساله مجموع ۱۵ است و سال اول ۵/۱۵ از مبلغ استهلاک‌پذیر را می‌گیرد.
خیر. استهلاک حسابداری تابع استاندارد حسابداری ۱۱ است و عمر مفید و روش آن را خود شرکت برآورد و انتخاب می‌کند. استهلاک مالیاتی طبق جدول موضوع مادهٔ ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم با نرخ و روش تعیین‌شده برای هر گروه دارایی محاسبه می‌شود. تفاوت این دو در اظهارنامه تعدیل می‌شود.
در کادر «ماه‌های استفاده در سال اول» تعداد ماه‌هایی را وارد کنید که در آن سال از دارایی استفاده کرده‌اید. ابزار استهلاک سال اول را به همان نسبت حساب می‌کند و در جدول یک سال اضافه برای باقی‌ماندهٔ عمر مفید می‌آورد.
ارزش اسقاط مبلغی است که برآورد می‌کنید در پایان عمر مفید از فروش یا واگذاری دارایی، بعد از کسر هزینهٔ واگذاری، به دست بیاید. اگر ناچیز است، صفر بگذارید. در جدول مادهٔ ۱۴۹ هم برای بعضی گروه‌ها ارزش اسقاط در نظر گرفته نمی‌شود.
برای مبلغ سند، بله. جدول مبلغ سالانهٔ سند «هزینهٔ استهلاک / استهلاک انباشته» را به شما می‌دهد، اما بهای تمام‌شدهٔ دارایی، تاریخ بهره‌برداری و روش انتخابی را هم باید در کارت دارایی ثبت کنید و برای رسیدگی مالیاتی با جدول قانونی تطبیق دهید.
ژرف‌بان