مالیات شرکتها؛ اظهارنامه، ارزش افزوده و حسابرسی مالیاتی
مالیات بزرگترین منبع ریسک مالی شرکت ایرانی است. در این هاب، تحلیلهای ژرفبان دربارهٔ اظهارنامه عملکرد، ارزش افزوده، معافیتها، حد نصابها، رسیدگی و دادرسی مالیاتی را میخوانید؛ همه با متن قانون یا بخشنامه پیوند خوردهاند.
سال مالی شرکت در اساسنامه تعیین میشود، پس تغییر آن اصلاح اساسنامه است و فقط مجمع عمومی فوقالعاده میتواند تصویبش کند. پس از ثبت، طبق ماده ۱۵۵ قانون مالیاتهای مستقیم سال مالی جدید مبنای مالیات میشود و اظهارنامه چهار ماه پس از پایان آن میرسد؛ دوره انتقالی هم افشای جداگانه میخواهد.
کتمان درآمد در اظهارنامه سه لایه هزینه دارد: خود مالیات درآمد پنهانمانده، جریمه غیرقابل بخشودگی ماده ۱۹۲ همراه جریمه ماهانه دیرکرد ماده ۱۹۰، و اگر فعالیت اقتصادی پنهان شده باشد، جرم مالیاتی ماده ۲۷۴ با مجازات درجه شش. این راهنما هر لایه را با متن قانون و یک مثال عددی برای شرکت نشان میدهد.
شخص حقیقی صاحب کسبوکار پس از معافیت ماده ۱۰۱ با نرخ پلکانی ۱۵، ۲۰ و ۲۵ درصد ماده ۱۳۱ مالیات میدهد و از ۱ فروردین ۱۴۰۵ پلهها به ۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و ۸٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال رسیدهاند. شرکت از ریال اول ۲۵ درصد ماده ۱۰۵ را میپردازد. این تفاوت، شباهتها و مهلتها با یک مثال عددی کنار هم آمدهاند.
معافیت ماده ۳ فقط به درآمد کالا و خدمتی میرسد که در فهرست تأییدشده همان سال آمده و درخواستش همزمان با اظهارنامه ثبت شده باشد. بقیه درآمد شرکت دانشبنیان با نرخ ماده ۱۰۵ مالیات میدهد و اعتبار تحقیق و توسعه مسیری جداگانه با قواعد خودش است.
دفتر مشاغل یک دفتر واحد نیست: گروه اول دفتر روزنامه و کل ثبتشده نگه میدارد، گروه دوم صورت درآمد و هزینه ماهانه و گروه سوم خلاصه سالانه. بیشتر رد دفاتر هم از قاعدههای ساده تحریر میآید؛ تأخیر، جای سفید و تغییر نرمافزار در میانه سال.
هر شخص حقوقی که اجاره میپردازد، از دولت و شهرداری تا یک شرکت خصوصی کوچک، باید مالیات موجر را از اجاره کسر کند، تا پایان ماه بعد به اداره مالیاتی محل ملک بپردازد و رسیدش را به موجر بدهد. این راهنما از زاویه مستأجر نوشته شده است: محاسبه، معافیتها، قرارداد خالص، ثبت سند و هزینه کوتاهی.