هزینههای دوره و تعداد تولید را وارد کنید تا بهای ساخت کل، بهای هر واحد، ترکیب هزینه و فاصله با قیمت فروش را همان لحظه ببینید.
فرمول بهای تمامشده تولید
صورت بهای ساخت، جریان هزینه از مواد و نیروی کار تا محصول تکمیلشده را نشان میدهد.
فرمولبهای کالای ساختهشده = مواد مستقیم + دستمزد مستقیم + سربار + کالای در جریان اول دوره − کالای در جریان پایان دوره − بازیافت ضایعات
مواد مستقیم، دستمزد مستقیم و سربار، هزینههای تولید جاری را میسازند. کالای در جریان اول دوره از دوره قبل وارد خط شده و به هزینه اضافه میشود؛ کالای در جریان پایان دوره هنوز تکمیل نشده و از بهای محصول تکمیلشده کسر میشود.
برای محاسبه قیمت تمامشده هر واحد، بهای کالای ساختهشده بر تعداد واحد سالم و تکمیلشده تقسیم میشود.
مواد، دستمزد و سربار را درست تفکیک کنید
خطای طبقهبندی، بهای یک محصول را کم و محصول دیگر را بیش از واقع نشان میدهد.
مواد مستقیم
مواد قابل ردیابی به محصول، مانند ورق مصرفی یک قطعه
دستمزد مستقیم
کار نیرویی که مستقیماً روی محصول یا سفارش انجام شده است
سربار ساخت
انرژی، استهلاک، تعمیرات، سرپرستی و هزینههای غیرمستقیم کارخانه
بهای اولیه
مواد مستقیم + دستمزد مستقیم
بهای تبدیل
دستمزد مستقیم + سربار ساخت
هزینههای اداری، بازاریابی، توزیع و مالی جزو سربار ساخت نیستند؛ آنها پس از سود ناخالص در تحلیل سود و زیان بررسی میشوند.
مثال عددی بهای تمامشده هر واحد
نمونه پیشفرض ماشینحساب یک دوره با هزار واحد محصول سالم است.
۲۰۰ میلیون تومان مواد، ۸۰ میلیون تومان دستمزد و ۱۲۰ میلیون تومان سربار، ۴۰۰ میلیون تومان هزینه تولید جاری میسازد. با افزودن ۲۰ میلیون موجودی اول دوره و کسر ۱۵ میلیون موجودی پایان دوره و ۵ میلیون بازیافت ضایعات، بهای ساخت همچنان ۴۰۰ میلیون تومان است.
تقسیم ۴۰۰ میلیون تومان بر ۱٬۰۰۰ واحد، بهای هر واحد ۴۰۰ هزار تومان را میدهد. در قیمت فروش ۵۵۰ هزار تومان، سود هر واحد ۱۵۰ هزار تومان، حاشیه سود حدود ۲۷ درصد و مارکآپ حدود ۳۸ درصد است.
تفاوت COGM، COGS و قیمت فروش
ابزار حاضر بهای ساخت محصول تکمیلشده را میدهد؛ فروشرفته و قیمتگذاری مرحله بعد است.
فرمولبهای کالای فروشرفته = موجودی کالای ساختهشده اول دوره + بهای کالای ساختهشده دوره − موجودی کالای ساختهشده پایان دوره
COGM به محصول تکمیلشده طی دوره مربوط است؛ COGS فقط سهم محصولاتی است که واقعاً فروخته شدهاند. قیمت فروش علاوه بر بهای محصول باید هزینههای دوره، ریسک، ظرفیت استفادهنشده، مالیات و سود هدف را نیز پوشش دهد.
کارخانه چندمحصولی و جذب سربار
برای چند محصول، جمع هزینه کارخانه را بدون مبنای مصرف مساوی تقسیم نکنید.
سربار را ابتدا به مرکز هزینه و سپس با محرک مناسب به محصول یا سفارش تخصیص دهید. ساعت ماشین برای تولید ماشینمحور، ساعت کار مستقیم برای تولید کاربَر (متکی بر نیروی انسانی) و تعداد بچ یا راهاندازی برای هزینههای ستاپ میتواند مبنای مناسبتری باشد.
ظرفیت بلااستفاده و سربار جذبنشده را جدا گزارش کنید تا کاهش تیراژ بهصورت مصنوعی قیمت استاندارد محصول را مخدوش نکند.
مبنای محاسبه و محدودیت نتیجه
فرمول، اجزای ورودی و فرضهای اصلی کنار نتیجه نمایش داده میشوند. خروجی برای برآورد و کنترل اولیه است و جای رسیدگی حسابدار، مشاور مالیاتی یا مفاد قرارداد را نمیگیرد.
جزئیات خاص پرونده، قرارداد یا طبقهبندی شغلی ممکن است نتیجه را تغییر دهد.
فرمول بهای تمامشده تولید در این ابزار چیست؟
مواد مستقیم، دستمزد مستقیم، سربار ساخت و موجودی اول دوره کالای در جریان با هم جمع میشوند؛ موجودی پایان دوره و بازیافت ضایعات از آن کسر میشود.
تفاوت بهای ساخت و بهای تمامشده کالای فروشرفته چیست؟
بهای ساخت یا COGM هزینه محصولاتی است که در دوره تکمیل شدهاند. برای رسیدن به بهای تمامشده کالای فروشرفته یا COGS باید موجودی کالای ساختهشده اول دوره را اضافه و موجودی پایان دوره را کسر کرد.
مواد مستقیم و مواد غیرمستقیم چه تفاوتی دارند؟
مواد مستقیم را میتوان با صرفه اقتصادی به محصول مشخص ردیابی کرد؛ مواد غیرمستقیم مانند روانکار یا ملزومات عمومی معمولاً داخل سربار ساخت قرار میگیرند.
چه هزینههایی در سربار تولید قرار میگیرند؟
استهلاک و تعمیر ماشینآلات، انرژی کارخانه، دستمزد سرپرست و نیروی غیرمستقیم، مواد غیرمستقیم و هزینههای مشترک تولید از نمونههای سربارند. هزینه اداری و فروش سربار ساخت نیست.
کالای در جریان ساخت اول و پایان دوره چه اثری دارد؟
موجودی اول دوره هزینهای است که از دوره قبل وارد تولید جاری شده و اضافه میشود؛ موجودی پایان دوره هنوز تکمیل نشده و از هزینه محصولات تکمیلشده کسر میشود.
ضایعات چگونه در بهای تمامشده ثبت میشود؟
مبلغ بازیافت یا فروش ضایعات در این ابزار از هزینه ساخت کسر میشود. ضایعات عادی، غیرعادی و دوبارهکاری ممکن است در حسابداری شرکت رفتار متفاوتی داشته باشند.
برای تولید چند محصول چگونه هزینه مشترک را تقسیم کنیم؟
ابتدا مواد و دستمزد مستقیم هر محصول را جدا کنید؛ سپس سربار و هزینههای مشترک را با محرکی مانند ساعت ماشین، ساعت کار مستقیم، مقدار تولید یا ارزش فروش تسهیم کنید و سهم هر محصول را جداگانه وارد نمایید.
تعداد تولید شامل ضایعات است؟
خیر. برای بهای هر واحد، تعداد محصول سالم و تکمیلشده را وارد کنید. هزینه ضایعات عادی در هزینه تولید باقی میماند مگر ارزش بازیافت آن در ردیف ضایعات کسر شود.
تفاوت بهای اولیه و بهای تبدیل چیست؟
بهای اولیه برابر مواد مستقیم بهعلاوه دستمزد مستقیم است. بهای تبدیل برابر دستمزد مستقیم بهعلاوه سربار ساخت است.
تفاوت حاشیه سود و درصد سود روی بهای تمامشده چیست؟
حاشیه سود، سود را نسبت به مبلغ فروش میسنجد؛ درصد سود یا مارکآپ، سود را نسبت به بهای تمامشده میسنجد. بنابراین این دو درصد معمولاً برابر نیستند.
آیا مالیات و هزینه فروش داخل بهای ساخت است؟
خیر. این صفحه بهای ساخت را محاسبه میکند. اگر هزینههای اداری، توزیع، مالی یا مالیات باید در قیمت هدف لحاظ شوند، آنها را جداگانه به مدل قیمتگذاری اضافه کنید.
