ژرف‌بان سایت کدال چیست؟ راهنمای Codal.ir، جستجوی اطلاعیه و مهلت‌های افشا
Codal.ir سامانه‌ای است که سازمان بورس و اوراق بهادار برای انتشار اطلاعات ناشران راه انداخته و ناشر باید هر خبر بااهمیت را اول همین‌جا منتشر کند. این راهنما می‌گوید چه کسی در کدال افشا می‌کند، فیلترهای جستجو چه کاری انجام می‌دهند و تقویم افشای یک شرکت بورسی در ۱۴۰۵ چه شکلی دارد.
سایت کدال چیست و چه کسی آن را اداره می‌کند؟
کدال، با نشانی codal.ir، سامانه اطلاع‌رسانی ناشران بازار سرمایه ایران است. شرکت‌هایی که اوراق بهادارشان نزد سازمان بورس و اوراق بهادار ثبت شده، اطلاعیه‌ها و گزارش‌های مالی رسمی خود را در آن منتشر می‌کنند و هر کسی می‌تواند بدون ورود به حساب کاربری آن‌ها را جستجو و مطالعه کند. طبق پانویس خود سایت، مالکیت سامانه با سازمان بورس و اوراق بهادار است و توسعه آن با شرکت رایان بورس. [۱]
دستورالعمل افشای اطلاعات ناشران ثبت‌شده نزد سازمان، که هیأت مدیره سازمان بورس آن را در ۱۳۸۶ به استناد قانون بازار اوراق بهادار تصویب کرده و بارها اصلاح شده، کدال را «سامانه جامع انتشار اطلاعات در بازار سرمایه» تعریف می‌کند. ماده ۲ همین دستورالعمل ناشر را موظف می‌کند اطلاعات را در مهلت مقرر، طبق فرم‌های تعیین‌شده و از طریق کدال افشا کند. تبصره ۱ همان ماده هر نوع انتشار اطلاعات بااهمیت پیش از کدال را، از مصاحبه خبری تا انتشار در سایت شرکت و فضای مجازی، ممنوع کرده و تبصره ۲ اطلاعات بااهمیتِ افشانشده را اطلاعات نهانی می‌داند که مسئولیت جلوگیری از انتشارش با هیأت مدیره و مدیرعامل است. [۲]
پشتوانه قانونی این تکلیف ماده ۴۵ قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذر ۱۳۸۴ است. طبق این ماده، هر ناشری که مجوز انتشار اوراق بهادار گرفته، باید دست‌کم صورت‌های مالی سالانه حسابرسی‌شده، صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شامل شش‌ماهه حسابرسی‌شده و سه‌ماهه، گزارش هیأت مدیره به مجامع و حسابرس، و اطلاعاتی را که اثر بااهمیتی بر قیمت اوراق و تصمیم سرمایه‌گذاران دارد، طبق دستورالعمل اجرایی سازمان ارائه کند. دستورالعمل افشا همان دستورالعمل اجرایی است و کدال مسیر انتشار آن. [۳]
چه کسانی در کدال اطلاعات منتشر می‌کنند؟
دستورالعمل افشا سه نوع ناشر را تعریف می‌کند: ناشر پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، ناشر پذیرفته‌شده در فرابورس ایران، و ناشر ثبت‌شده پذیرفته‌نشده؛ یعنی شرکتی که اوراقش نزد سازمان ثبت شده ولی در هیچ‌کدام از دو بازار پذیرفته نشده است. تکالیف این سه گروه یکسان نیست. برای نمونه، ناشران ثبت‌شده پذیرفته‌نشده ملزم به تهیه و افشای گزارش تفسیری مدیریت نیستند و از میان آن‌ها فقط ناشران تابلوی زرد بازار پایه و شرکت‌های پروژه پس از بهره‌برداری، گزارش وضعیت عملیات ماهانه را می‌دهند. [۲]
افشا فقط صورت‌های مالی نیست. ماده ۹ دستورالعمل، ناشر را موظف می‌کند خلاصه تصمیمات مجامع عمومی را فوری و صورت‌جلسه و خلاصه مذاکرات مجمع را حداکثر یک هفته پس از برگزاری افشا کند، و تبصره همین ماده تغییر مدیران، استعفای آن‌ها و تغییر بالاترین مقام مالی را مشمول افشای بلافاصله می‌داند. ماده ۱۰ هم ارائه صورت‌جلسه مجامع و هیأت مدیره به مرجع ثبت شرکت‌ها را ظرف ده روز و افشای نسخه ثبت‌شده را حداکثر یک هفته پس از ابلاغ ثبت لازم کرده است. [۲]
مهلت‌های افشای صورت‌های مالی و گزارش‌ها در کدال
ماده ۷ دستورالعمل افشا، مهلت گزارش‌های دوره‌ای را تعیین می‌کند و ناشر باید آن‌ها را طبق استانداردهای حسابداری ملی یا فرم‌های سازمان تهیه کند. تبصره ۵ همین ماده می‌گوید اگر گزارشی پیش از پایان مهلت آماده شد، باید فوراً افشا شود؛ یعنی مهلت سقف است، نه زمان مجاز برای نگه داشتن اطلاعات. تبصره ۶ هم حسابرس مستقل و بازرس قانونی را مکلف کرده با رعایت همین مهلت‌ها اظهارنظر کنند. [۲]
این مهلت‌ها گاهی موقتاً تمدید می‌شوند و تمدید را نباید دائمی فرض کرد. برای نمونه، هیأت مدیره سازمان بورس در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ تصویب کرد که مهلت بندهای ۳، ۴، ۵ و ۶ مکرر و ۱۰ ماده ۷ و نیز ماده ۱۰ دستورالعمل، برای بازه ۲۸ خرداد تا ۱۸ تیر ۱۴۰۴، ده روز پس از پایان مهلت مقرر افزایش یابد. پس هر بار پیش از برنامه‌ریزی، اطلاعیه‌های خود سازمان را در کدال هم ببینید. [۵]
- صورت‌های مالی و گزارش تفسیری مدیریت سالانه حسابرسی‌شده، اصلی و تلفیقی: حداقل ۱۰ روز پیش از مجمع عمومی عادی و حداکثر ۴ ماه پس از پایان سال مالی (بند ۱).
- گزارش فعالیت هیأت مدیره به مجمع: حداقل ۱۰ روز پیش از مجمع و حداکثر ۴ ماه پس از پایان سال (بند ۲).
- صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای ۳، ۶ و ۹ ماهه حسابرسی‌نشده: حداکثر ۳۰ روز پس از پایان هر مقطع؛ شش‌ماهه همراه یادداشت‌ها (بند ۳).
- صورت‌های مالی شش‌ماهه حسابرسی‌شده: حداکثر ۶۰ روز پس از پایان دوره، و برای ناشران مشمول تلفیق ۷۵ روز (بند ۴).
- صورت‌های مالی سالانه حسابرسی‌نشده: حداکثر ۶۰ روز پس از پایان سال، و با الزام تلفیق ۹۰ روز (بند ۵).
- اطلاعات وضعیت عملیات ماهانه: حداکثر ۵ روز کاری پس از پایان هر ماه؛ برای ناشرانی که شناسایی درآمدشان به تأیید مشتری نیاز دارد، با تأیید سازمان تا ۱۰ روز کاری (بند ۶ مکرر).
ویژگی‌های جستجوی کدال؛ یک گزارش را چطور پیدا کنیم؟
صفحه جستجوی اطلاعیه‌های کدال چند دسته فیلتر دارد. می‌شود با نماد یا نام شرکت جستجو کرد، ناشر را بر اساس وضعیت، ماهیت، نوع شرکت و صنعت محدود کرد، اطلاعیه را با گروه، نوع، موضوع، شماره پیگیری و کد اطلاعیه پیدا کرد و بازه تاریخ از و تا گذاشت. برای صورت‌های مالی، گزینه‌های حسابرسی‌شده یا نشده، اصلی یا تلفیقی و فقط شرکت اصلی یا فقط زیرمجموعه‌ها وجود دارد و می‌شود بر اساس مؤسسه حسابرسی و پایان سال مالی هم فیلتر کرد. گزینه‌ای هم برای دیدن فقط اطلاعیه‌های خود سازمان بورس هست. [۱]
در فهرست نتایج، برای هر ردیف نماد، نام شرکت، عنوان اطلاعیه، کد، زمان ارسال و زمان انتشار دیده می‌شود و نشانه‌ای شرکت‌های مشمول احتیاط یا فرایند توقف را مشخص می‌کند. کدها کمک می‌کنند فرستنده را بشناسید: گزارشی در مهر ۱۳۹۹ توضیح داده که اطلاعیه‌های با کد «ن» را خود ناشر فرستاده، صورت‌های مالی کد «ن-۱۰» دارند و اطلاعیه‌های بورس و فرابورس نشانه‌های جداگانه دارند. این کدگذاری را هنگام استفاده با فهرست فعلی خود کدال تطبیق دهید. [۱] [۴]
تقویم افشای یک شرکت بورسی در ۱۴۰۵؛ مثال عملی
برای شرکتی پذیرفته‌شده در بورس با سال مالی منتهی به پایان اسفند ۱۴۰۴ که صورت‌های مالی تلفیقی ندارد، مهلت‌های ماده ۷ را می‌شود به تاریخ تبدیل کرد. صورت‌های مالی سالانه حسابرسی‌نشده باید ظرف ۶۰ روز، یعنی تا ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، افشا شود. صورت‌های مالی حسابرسی‌شده حداکثر تا ۳۱ تیر ۱۴۰۵ و دست‌کم ۱۰ روز پیش از مجمع منتشر می‌شود؛ اگر مجمع برای ۲۵ تیر دعوت شده باشد، آخرین روز افشا ۱۵ تیر است. صورت‌های سه‌ماهه منتهی به ۳۱ خرداد تا ۳۰ تیر، شش‌ماهه حسابرسی‌نشده منتهی به ۳۱ شهریور تا ۳۰ مهر، شش‌ماهه حسابرسی‌شده تا ۳۰ آبان و نه‌ماهه منتهی به ۳۰ آذر تا ۳۰ دی ۱۴۰۵. اگر همین شرکت ملزم به تلفیق بود، مهلت شش‌ماهه حسابرسی‌شده به ۱۵ آذر و مهلت سالانه حسابرسی‌نشده به ۲۸ خرداد می‌رسید. [۲]
معنای این تقویم برای مدیر مالی این است که بستن حساب‌ها باید از آخر به اول برنامه‌ریزی شود. اگر پیش‌نویس صورت‌های سالانه باید تا ۲۹ اردیبهشت منتشر شود و حسابرس هم با همین مهلت‌ها اظهارنظر می‌کند، تراز آزمایشی قطعی، صورت‌حساب‌های تطبیق‌شده بانک و موجودی و ذخایر سال باید چند هفته زودتر آماده باشند. گزارش وضعیت عملیات ماهانه هم با مهلت پنج روز کاری، عملاً دفاتر فروش هر ماه را در هفته اول ماه بعد قفل می‌کند. [۲]
- سالانه حسابرسی‌نشده: پایان سال + ۶۰ روز = ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵.
- سالانه حسابرسی‌شده: حداکثر ۳۱ تیر ۱۴۰۵ و حداقل ۱۰ روز پیش از مجمع.
- سه‌ماهه حسابرسی‌نشده (تا ۳۱ خرداد): ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
- شش‌ماهه حسابرسی‌نشده (تا ۳۱ شهریور): ۳۰ مهر ۱۴۰۵؛ شش‌ماهه حسابرسی‌شده: ۳۰ آبان ۱۴۰۵.
- نه‌ماهه حسابرسی‌نشده (تا ۳۰ آذر): ۳۰ دی ۱۴۰۵.
اشتباه‌های رایج در خواندن و استفاده از کدال
اشتباه رایج خواننده، مقایسه عددهای ناهمسان است: صورت حسابرسی‌نشده با حسابرسی‌شده، یا صورت شرکت اصلی با تلفیقی گروه. فیلترهای کدال این تفکیک را دارند و پیش از هر تحلیل باید هر دو گزارش از یک نوع باشند. اشتباه دیگر، یکی گرفتن زمان ارسال و زمان انتشار است؛ کدال هر دو را نشان می‌دهد و برای ارزیابی رعایت مهلت یا واکنش بازار، زمان انتشار ملاک است. [۱]
اشتباه رایج ناشر، انتشار پیش از کدال است: خبری که پیش از افشای رسمی در گفت‌وگو، سایت شرکت یا کانال‌های مجازی منتشر شود، طبق تبصره ۱ ماده ۲ دستورالعمل ممنوع است. اشتباه دوم، نگه داشتن گزارش آماده تا روز آخر مهلت است که تبصره ۵ ماده ۷ آن را نفی می‌کند. و طبق ماده ۲۰، عدم رعایت هر ماده دستورالعمل طبق فصل ششم قانون بازار اوراق بهادار و مقررات انضباطی پیگیری می‌شود؛ پس تأخیر در افشا صرفاً یک بی‌نظمی اداری نیست. [۲]
چک‌لیست کار با کدال برای مدیر مالی
این فهرست دو کاربرد دارد: برای مدیر مالی شرکتی که در کدال افشا می‌کند، نقاط کنترل تقویم افشاست؛ و برای مدیر مالی شرکتی که از کدال برای مقایسه رقبا یا ارزیابی مشتری و تأمین‌کننده استفاده می‌کند، شرط مقایسه درست عددهاست. هر دو به همان دستورالعمل افشا و فیلترهای خود کدال برمی‌گردند. [۲] [۱]
- نوع ناشر شرکت (بورس، فرابورس یا ثبت‌شده پذیرفته‌نشده) و تکالیف خاص آن مشخص است؟
- تقویم مهلت‌های ماده ۷ برای سال مالی جاری به تاریخ تبدیل و به تیم و حسابرس اعلام شده است؟
- هیچ خبر بااهمیتی پیش از کدال در سایت یا شبکه‌های اجتماعی شرکت منتشر نمی‌شود؟
- گزارش وضعیت عملیات ماهانه در پنج روز کاری اول هر ماه آماده می‌شود؟
- در تحلیل، صورت‌های هم‌نوع (حسابرسی‌شده با حسابرسی‌شده، اصلی با اصلی) مقایسه می‌شوند؟
- تمدیدهای موقت سازمان بورس از اطلاعیه رسمی همان دوره کنترل شده است؟
منابع مستقیم
- سامانه اطلاع‌رسانی ناشران کدال؛ صفحه اصلی، جستجوی اطلاعیه‌ها و پانویس مالکیت کدال، سازمان بورس و اوراق بهادار
- دستورالعمل افشای اطلاعات ناشران ثبت‌شده نزد سازمان، مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات؛ مواد ۱، ۲، ۷، ۹، ۱۰ و ۲۰ سازمان بورس و اوراق بهادار؛ متن تلفیقی بازنشرشده
- ماده ۴۵ قانون بازار اوراق بهادار و حداقل اطلاعاتی که ناشر باید ارائه کند دنیای اقتصاد
- افشای اطلاعات چه ضوابطی دارد؟ کدهای اطلاعیه و رویه توقف نماد (مهر ۱۳۹۹) دنیای اقتصاد
- مصوبه هیأت مدیره سازمان بورس درباره تمدید ده‌روزه مهلت‌های افشا (خرداد ۱۴۰۴) فرارو
تحلیل‌های مرتبط
مطالب هم‌موضوع که همین تصمیم را از زاویهٔ دیگری کامل می‌کنند.
شرکت‌های مشمول حسابرسی ۱۴۰۵ و ماده ۲۷۲؛ مسیر تشخیص
نام شرکت یا یک عدد فروش به‌تنهایی پاسخ نمی‌دهد. باید نوع شخصیت، حکم نهاد ناظر، سال مالی، ابلاغ ماده ۲۷۲ و بسته واقعی گزارش‌ها کنار هم کنترل شوند.
خواندن گزارش
انواع صورت‌های مالی؛ راهنمای تهیه و کنترل برای مدیر مالی
یک گزارش به‌تنهایی پاسخ مدیر را نمی‌دهد. این راهنما نشان می‌دهد هر صورت مالی چه پرسشی را حل می‌کند، عددها چگونه میان گزارش‌ها حرکت می‌کنند و پیش از تحویل بسته مالی کدام کنترل‌ها باید بسته شوند.
خواندن گزارش
آشنایی با صورت های مالی حسابرسی شده و ضرورت حسابرسی به
این راهنما موضوع «آشنایی با صورت های مالی حسابرسی شده و ضرورت حسابرسی به» را از ادعای کلی به یک فرایند قابل‌آزمون تبدیل می‌کند: منبع معتبر، ورودی و خروجی، کنترل پیشگیرانه و کشف‌کننده، ثبت مالی و محدودیت‌های تصمیم.
خواندن گزارش
گزارش‌دهی حرفه‌ای در حسابداری؛ صورت‌های مالی استاندارد و گزارش ماهانه مدیریت
گزارش حرفه‌ای گزارشی است که خواننده بتواند بدون پرسیدن از حسابدار به آن تکیه کند. در حسابداری ایران دو لایه دارد: صورت‌های مالی با مقاصد عمومی که استاندارد حسابداری ۱ حداقل‌هایش را تعیین می‌کند، و گزارش داخلی مدیریت که هیچ استانداردی آن را تنظیم نمی‌کند و کیفیتش به انضباط خود واحد مالی بستگی دارد.
خواندن گزارش
تجزیه و تحلیل افقی صورت‌های مالی؛ فرمول، مثال عددی و اثر تورم
در تحلیل افقی هر قلم صورت سود و زیان یا ترازنامه با همان قلم در سال قبل یا سال پایه مقایسه می‌شود تا روند رشد، افت و ناهمخوانی‌ها دیده شود. استاندارد حسابداری ۱ با الزام ارقام مقایسه‌ای داده خام آن را فراهم می‌کند؛ اما در تورم بالای ۱۴۰۴، رشد اسمی بدون مقایسه با تورم گمراه‌کننده است.
خواندن گزارش
تفاوت سود خالص و سود ناخالص؛ فرمول، جای هر کدام در صورت سود و زیان و مثال
سود ناخالص نشان می‌دهد فروش چقدر از بهای کالای فروش‌رفته جلوتر است؛ سود خالص نشان می‌دهد پس از هزینه‌های فروش و اداری، هزینه مالی و مالیات چه چیزی برای مالکان می‌ماند. استاندارد حسابداری ۱ و قانون تجارت هر کدام جای این دو عدد را مشخص کرده‌اند.
خواندن گزارشخلاصه را سریع ببینید؛ گزارش کامل را با یک لمس باز کنید
هر پست با تصویر اختصاصی، دو دلیل اهمیت، یک اقدام مدیریتی، یک مورد قابل رصد و مسیر مستقیم به متن کامل و منابع منتشر می‌شود.