ژرف‌بان نرم‌افزار حسابداری فروشگاه کیف و کفش؛ سایز و رنگ، حراج فصلی و مالیات
در کیف و کفش، یک مدل در ده سایز و چند رنگ یعنی ده‌ها قلم کالا که هر کدام موجودی و فروش خودشان را دارند. نرم‌افزار حسابداری این صنف باید همین ریزدانگی را با پایانه فروشگاهی، صورتحساب الکترونیکی، حراج فصلی و ارزش‌گذاری کالای جامانده از فصل یکجا جمع کند. این راهنما معیارها، ثبت‌ها و یک مثال عددی را کنار هم می‌گذارد.
فروشگاه کیف و کفش از نرم‌افزار حسابداری چه می‌خواهد؟
جواب کوتاه این است: نرم‌افزاری که هر مدل کیف و کفش را به تفکیک سایز و رنگ به‌عنوان یک قلم موجودی ببیند، فروش هر قلم را با صورتحساب الکترونیکی از پایانه فروشگاهی ثبت کند، بهای تمام‌شده و سود هر فروش را بدهد و کالای جامانده از فصل را درست ارزش‌گذاری کند. قانون پایانه‌های فروشگاهی پایانه را رایانه، کارت‌خوان بانکی، درگاه پرداخت یا هر وسیله دیگری تعریف کرده که به شبکه رسمی پرداخت و سامانه مؤدیان وصل شود و بتواند صورتحساب الکترونیکی صادر کند؛ پس نرم‌افزار فروشگاه یا باید خودش این نقش را داشته باشد یا با ابزاری که دارد، یکپارچه شود. [۱]
ریزدانگی از ماهیت کالا می‌آید. استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره ۲ برای اقلامی که به‌طور معمول جایگزین‌پذیرند، یعنی تعداد زیادی کالای تکی کم‌اهمیت، روش اولین صادره از اولین وارده یا میانگین موزون را به کار می‌برد. یک جفت کفش مدل الف سایز ۴۲ مشکی با جفت دیگر همان مدل و سایز و رنگ جایگزین‌پذیر است، اما با سایز ۴۰ یا رنگ قهوه‌ای نه؛ چون قیمت فروش، سرعت فروش و ریسک ماندن در انبارشان فرق دارد. به همین دلیل، کد کالا باید تا سطح سایز و رنگ پایین برود، نه فقط تا مدل. [۵]
- تعریف کالا به تفکیک مدل، سایز و رنگ و گزارش موجودی هر ترکیب.
- صدور صورتحساب الکترونیکی برای هر فروش و اتصال به پایانه فروشگاهی.
- تفکیک دریافت‌ها به نقد، کارت‌خوان و انتقال بانکی و تطبیق آن با بانک.
- ثبت برگشت از فروش و تعویض، با برگشت کالا به همان کد موجودی.
- بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته و سود ناخالص هر فاکتور.
- ارزش‌گذاری پایان فصل به اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش.
پایانه فروشگاهی، صورتحساب الکترونیکی و ارزش افزوده در فروشگاه کیف و کفش
ماده ۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، در متن اصلاحی تیر ۱۴۰۴، خرده‌فروشی‌ها و واحدهای صنفی را که مستقیماً با مصرف‌کننده نهایی ارتباط دارند، علاوه بر عضویت در سامانه مؤدیان، موظف به استفاده از پایانه فروشگاهی کرده است. ماده ۲۲ هم ضمانت اجرای سنگینی دارد: عدم صدور صورتحساب الکترونیکی معادل ده درصد مجموع فروش بدون صورتحساب یا ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال جریمه دارد، هر کدام بیشتر باشد؛ و عدم عضویت در سامانه یا عدم استفاده از پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی، همین جریمه را به‌علاوه محرومیت از معافیت‌ها، نرخ صفر و مشوق‌های قانون مالیات‌های مستقیم در همان سال در پی دارد. [۱]
در ارزش افزوده، کیف و کفش جزو معافیت‌های ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده نیستند؛ فهرست معافیت‌های کالایی این ماده بر کالاهای کشاورزی، اقلام اساسی خوراکی، کاغذ و کتاب، دارو و لوازم درمانی، فرش دستباف، صنایع دستی و چند قلم خاص دیگر تمرکز دارد. نرخ عمومی ارزش افزوده در ۱۴۰۵ ده درصد است. مالیاتی که فروشگاه هنگام خرید از تولیدکننده یا عمده‌فروش با صورتحساب معتبر پرداخته، طبق ماده ۱۷ از مالیات فروش کم می‌شود؛ پس خرید بدون صورتحساب، مالیات خرید را از قابلیت کسر می‌اندازد و حاشیه سود را عملاً کم می‌کند. [۲] [۳] [۴]
موجودی کیف و کفش: سایز، رنگ و کالای فصل گذشته
استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره ۲ موجودی را به اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش اندازه می‌گیرد؛ خالص ارزش فروش یعنی قیمت فروش برآوردی در روال عادی کار، منهای مخارج برآوردی لازم برای فروش. بهای تمام‌شده هم شامل بهای خرید و سایر مخارجی است که برای رساندن کالا به محل و وضعیت فعلی لازم بوده؛ کرایه حمل از تولیدی تا فروشگاه جزو بهای کفش است، نه هزینه دوره. کاهش ارزش تا خالص ارزش فروش و زیان‌های موجودی، در دوره وقوع هزینه می‌شوند. استاندارد حسابداری شماره ۸ ایران هم بر همین پایه تدوین شده و همین سنجش را می‌خواهد. [۵] [۶]
در عمل، کفش و کیف کالای فصلی و مدی‌اند. مدل زمستانی که تا اسفند فروش نرفته، در بهار فقط با تخفیف فروخته می‌شود و گاهی قیمت حراجش از بهای خرید کمتر است. اینجا همان آزمون خالص ارزش فروش به کار می‌آید: اگر قیمت حراج منهای مخارج فروش از بهای خرید کمتر باشد، اختلاف همان موقع هزینه می‌شود، نه وقتی کالا فروخته شد. فروشگاهی که این را ثبت نکند، سود پایان سال را بیشتر از واقع نشان می‌دهد و زیان را به سال بعد منتقل می‌کند. [۵]
حراج فصلی و تخفیف: مجوز اتحادیه و ثبت در صورتحساب
حراج در کیف و کفش اتفاق مهمی است و قاعده دارد. روزنامه تعادل در آذر ۱۴۰۴، پیش از فصل حراج‌های پایان پاییز، شرایط را این‌طور گزارش کرده است: واحدهای صنفی برای حراج فصلی یا مناسبتی باید درخواست رسمی به اتحادیه بدهند؛ کیفیت کالا، نرخ سود، علت تخفیف و مقدار آن باید به تأیید اتحادیه برسد و حراج باید واقعی باشد. فروشگاه‌های اینترنتی هم تابع همین قواعدند و پروانه کسب در همان صنف لازم دارند که شرط صدورش داشتن نماد اعتماد الکترونیکی است. [۷]
برای حسابداری، تخفیف حراج باید روی خود صورتحساب بیاید، نه به‌صورت پرداخت جداگانه یا کسر از صندوق در پایان روز. وقتی تخفیف در صورتحساب الکترونیکی درج شود، مبلغ فروش، مالیات و رقمی که به سامانه مؤدیان رفته یکی می‌شوند و گزارش فروش هم می‌تواند فروش حراج را از فروش عادی جدا کند. فروشی که با تخفیف دستی و بدون صورتحساب انجام شود، همان مصداق عدم صدور صورتحساب در بند الف ماده ۲۲ است. [۱] [۷]
ثبت حسابداری و مثال عددی یک فصل فروش کفش
فرض کنید فروشگاهی ۴۰ جفت کفش از یک مدل و سایز را به قیمت هر جفت ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال، جمعاً ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، با صورتحساب معتبر می‌خرد و ده درصد ارزش افزوده آن ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. در فصل، ۳۰ جفت را به قیمت هر جفت ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌فروشد: فروش ۲۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ارزش افزوده فروش ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و بهای تمام‌شده ۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ پس سود ناخالص ۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. مالیات قابل پرداخت این دوره، پس از کسر مالیات خرید طبق ماده ۱۷، برابر ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌شود. [۳] [۴]
در پایان فصل، ۱۰ جفت مانده است. برآورد می‌شود در حراج هر جفت ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال فروش برود و مخارج فروش، مثل کارمزد کارت‌خوان و بسته‌بندی، هر جفت ۲۰۰٬۰۰۰ ریال باشد؛ پس خالص ارزش فروش هر جفت ۳٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال است که ۷۰۰٬۰۰۰ ریال از بهای تمام‌شده کمتر است. کاهش ارزش ۱۰ جفت، یعنی ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، همان دوره هزینه می‌شود و موجودی پایان فصل با ۳۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال گزارش می‌شود، نه ۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال. [۵] [۶]
- خرید – بدهکار موجودی کالا ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و بدهکار مالیات و عوارض ارزش افزوده خرید ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ بستانکار حساب‌های پرداختنی ۱۹۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
- فروش – بدهکار صندوق و بانک ۲۳۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ بستانکار فروش ۲۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و بستانکار مالیات و عوارض ارزش افزوده فروش ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
- بهای تمام‌شده – بدهکار بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته ۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، بستانکار موجودی کالا ۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
- کاهش ارزش پایان فصل – بدهکار هزینه کاهش ارزش موجودی ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، بستانکار ذخیره کاهش ارزش موجودی ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
ژرف‌بان امروز برای فروشگاه کیف و کفش چه دارد و چه ندارد؟
ژرف‌بان امروز بخش پشت‌صحنه این کار را پوشش می‌دهد. پیش‌فاکتور و فاکتور فروش با اقلام، مقدار، نرخ، تخفیف و مالیات صادر می‌شود، برای هر فاکتور سند در همان دفتر می‌خورد و وضعیت صورتحساب در کارپوشه مؤدیان را در همان نرم‌افزار می‌بینید. در بسته‌های مالی حرفه‌ای و جامع، حسابداری انبار برای هر حرکت انبار سند صادر می‌کند، ارزش موجودی را به بهای میانگین به تفکیک انبار و کالا می‌دهد، آن را با مانده حساب موجودی کالا تطبیق می‌دهد و سود ناخالص هر فاکتور را گزارش می‌کند. [۸]
اما چند چیزی که فروشگاه کیف و کفش روزانه به آن نیاز دارد، امروز در ژرف‌بان نیست و در نقشه راه است: صندوق فروش سریع و نقطه فروش با شیفت و تسویه چندروشی، اتصال بارکدخوان، چاپگر رسید و دیگر سخت‌افزار فروشگاهی، و کاتالوگ کالا با ویژگی‌هایی مثل رنگ، اندازه و مدل. ارزش‌گذاری به روش اولین صادره از اولین وارده هم هنوز در برنامه است. پس اگر فروشگاه شما صندوق پرترددی با اسکن بارکد سایز و رنگ لازم دارد، ژرف‌بان امروز جای آن صندوق نیست و فقط می‌تواند دفاتر، فاکتورها و حسابداری انبار پشت آن را نگه دارد. [۹]
اشتباه‌های رایج و چک‌لیست انتخاب نرم‌افزار
سه اشتباه در این صنف تکرار می‌شود. اول، تعریف کالا فقط در سطح مدل؛ در این حالت گزارش نشان می‌دهد ۲۰ جفت از یک مدل دارید، ولی نمی‌گوید ۱۸ جفتش سایز ۴۴ است که فروش نمی‌رود. دوم، فروش حراج با تخفیف دستی و بیرون از صورتحساب، که هم تخلف ماده ۲۲ است و هم گزارش فروش را خراب می‌کند. سوم، نادیده گرفتن کاهش ارزش کالای فصل گذشته تا زمان فروش، که سود را جابه‌جا می‌کند. پیش از خرید هر نرم‌افزاری، فهرست زیر را با سناریوی واقعی فروشگاه خودتان امتحان کنید. [۱] [۵]
- آیا هر ترکیب مدل، سایز و رنگ کد و موجودی جدا دارد؟
- صورتحساب الکترونیکی هر فروش از پایانه فروشگاهی یا اتصال معتبر صادر می‌شود؟
- تخفیف حراج روی خود صورتحساب ثبت می‌شود و گزارش فروش حراج جداست؟
- برگشت و تعویض کالا را به همان کد موجودی برمی‌گرداند؟
- بهای تمام‌شده و سود ناخالص هر فاکتور را نشان می‌دهد؟
- ارزش موجودی را با مانده حساب موجودی در دفتر کل تطبیق می‌دهد؟
- برای کالای فصل گذشته، کاهش ارزش تا خالص ارزش فروش قابل ثبت است؟
منابع مستقیم
- قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان با اصلاحات تیر ۱۴۰۴؛ مواد ۱، ۲ و ۲۲ اختبار؛ متن قانون
- ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده؛ فهرست کالاها و خدمات معاف کتابخانه حسابدانان
- احکام مالیاتی ۱۴۰۵؛ نرخ ده درصدی مالیات بر ارزش افزوده (خرداد ۱۴۰۵) سرای حسابدار
- ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده؛ کسر مالیات خرید از مالیات فروش همراه یار مالیاتی
- استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره ۲، موجودی‌ها؛ اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش و روش‌های تعیین بها بنیاد IFRS
- استاندارد حسابداری شماره ۸ ایران، موجودی مواد و کالا؛ شرح و تطبیق با استاندارد بین‌المللی محاسبان
- شرایط برگزاری حراج‌های مناسبتی؛ مجوز اتحادیه و تخفیف واقعی (آذر ۱۴۰۴) روزنامه تعادل
- فهرست قابلیت‌های فعال ژرف‌بان؛ فروش، حسابداری انبار و سامانه مؤدیان ژرف‌بان
- نقشه راه ژرف‌بان؛ صندوق فروش، سخت‌افزار فروشگاهی و ویژگی‌های کالا ژرف‌بان
تحلیل‌های مرتبط
مطالب هم‌موضوع که همین تصمیم را از زاویهٔ دیگری کامل می‌کنند.
سیستم حسابداری فروشگاهی؛ راهنمای چندشعبه، کالا، صندوق و وصول
نرم‌افزار فروشگاهی خوب فقط فاکتور نمی‌زند؛ هویت کالا، رویداد صندوق، موجودی، تسویه، اختیار کاربر و سند مالی را با شناسه مشترک نگه می‌دارد و استثنا را قابل رسیدگی می‌کند.
خواندن گزارش
موجودی کم‌گردش؛ چه زمانی خرید را متوقف و کالا را آزاد کنیم؟
قدیمی‌بودن کالا نه به‌تنهایی مجوز حراج است، نه دلیل نگه‌داشتن آن تا رسیدن قیمت فروش به بهای خرید. این راهنما یک پرونده تصمیم برای توقف تأمین مجدد، انتخاب مسیر مصرف یا فروش و بررسی جداگانه ارزش دفتری می‌سازد.
خواندن گزارش
جرایم سامانه مؤدیان و پایانه فروشگاهی؛ نقشه تشخیص ۱۴۰۵
یک «جریمه سامانه مؤدیان» وجود ندارد؛ نوع رفتار، دوره، فروش مرتبط، حکم ثابتِ تعدیل‌شونده، بخشودگی و ابلاغ باید جدا محاسبه شوند.
خواندن گزارش
نرم‌افزار حسابداری پوشاک و مانتوفروشی؛ سایز و رنگ، کالای امانی، حراج و مالیات
مانتوفروشی با یک مدل در چند سایز و رنگ، کالای امانی تولیدی‌ها، تعویض سایز و حراج آخر فصل کار می‌کند. نرم‌افزار حسابداری باید این‌ها را به موجودی، بهای تمام‌شده و صورتحساب الکترونیکی وصل کند و مرز امروز ژرف‌بان هم باید پیش از خرید روشن باشد.
خواندن گزارش
نرم‌افزار حسابداری مغازه چه امکاناتی باید داشته باشد؟ از پایانه فروشگاهی تا موجودی
مغازه‌ای که مستقیم به مصرف‌کننده می‌فروشد، طبق قانون پایانه‌های فروشگاهی باید هم عضو سامانه مؤدیان باشد و هم پایانه فروشگاهی داشته باشد. نرم‌افزار حسابداری مغازه پشت این پایانه می‌نشیند: موجودی، بهای تمام‌شده، تطبیق بانک و دفاتر. این راهنما می‌گوید چه چیزی لازم است و ژرف‌بان امروز کدام بخش را پوشش می‌دهد.
خواندن گزارش
نرم‌افزار حسابداری فروشگاه لوازم ورزشی؛ تنوع کالا، فروش فصلی و سفارش باشگاه‌ها
فروشگاه لوازم ورزشی هم خرده‌فروش است و هم گاهی تأمین‌کننده باشگاه‌ها و مدارس. نرم‌افزار حسابداری آن باید موجودی پرتنوع و فصلی را با بهای درست نگه دارد، فروش به مصرف‌کننده و فروش به باشگاه را هر کدام از مسیر قانونی خودش در سامانه مؤدیان ثبت کند و کالای پایان فصل را پیش از بستن سال ارزیابی کند.
خواندن گزارشخلاصه را سریع ببینید؛ گزارش کامل را با یک لمس باز کنید
هر پست با تصویر اختصاصی، دو دلیل اهمیت، یک اقدام مدیریتی، یک مورد قابل رصد و مسیر مستقیم به متن کامل و منابع منتشر می‌شود.