ژرف‌بان شناسه کالا و خدمات سامانه مودیان؛ از انتخاب شناسه تا ردیف صورتحساب
هر ردیف صورتحساب الکترونیکی یک شناسه ۱۳ رقمی می‌خواهد و همین شناسه نرخ ارزش افزوده ردیف را تعیین می‌کند. در این صفحه انواع شناسه، جای دریافت هر کدام، اثر شناسه بر مالیات و خطاهای رایج را همراه با منبعشان آورده‌ایم.
شناسه کالا و خدمت چیست و چرا مهم است؟
طبق ابلاغیه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ سازمان امور مالیاتی، شناسه کالا یا خدمت عددی ۱۳ رقمی است که باید به تفکیک هر ردیف صورتحساب درج شود. صدور و تخصیص شناسه‌ها با وزارت صنعت، معدن و تجارت است و وضعیت و نرخ ارزش افزوده هر شناسه را دفتر فنی و مدیریت ریسک مالیاتی سازمان تعیین می‌کند.
یک شناسه برای هر ردیف
شناسه به ردیف صورتحساب تعلق دارد، نه به کل فاکتور. فاکتوری با پنج قلم کالا پنج شناسه دارد و هر کدام نرخ خودش را می‌آورد.
نرخ هر ردیف از شناسه‌اش می‌آید
نرخ عمومی ارزش افزوده از ابتدای ۱۴۰۳، ۱۰ درصد است، اما ممکن است شناسه‌ای معاف باشد یا نرخ دیگری داشته باشد. نرخ ردیف باید با نرخی که سامانه برای همان شناسه میشناسد یکی باشد. جزئیات نرخ‌ها در راهنمای ارزش افزوده ۱۴۰۵ آمده است.
با شناسه غلط، محاسبه هم غلط میشود
ابلاغیه سازمان تصریح می‌کند فقط صورتحساب‌هایی در محاسبات سیستمی ارزش افزوده لحاظ میشوند که شناسه صحیح دارند. اگر شناسه اشتباهی روی کالا ثبت شده باشد، ارقام اظهارنامه فصل و اعتبار خریدار هم درست درنمی‌آیند.
شش نوع شناسه و اینکه کدام مال شماست
زیر شناسه عمومی هر گروه کالا یا خدمت، شناسههای اختصاصی تعریف میشوند. فهرست سامانه شش نوع شناسه دارد: سه نوع اختصاصی و سه نوع عمومی تولید داخل، وارداتی و خدمت. سه نوع عمومی در جدول زیر یک ردیف مشترک دارند.
| نوع شناسه | برای چه کسی | راه دریافت |
|---|---|---|
| اختصاصی تولید داخل | تولیدکننده کالای مشخص | ثبت کالا در سامانه جامع تجارت |
| اختصاصی وارداتی | واردکننده کالای مشخص | ثبت کالا در سامانه جامع تجارت |
| اختصاصی خدمت | ارائهدهنده خدمت مشخص | درگاه مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات (GS1 ایران) |
| عمومی تولید داخل، وارداتی یا خدمت | هر مؤدی، وقتی شناسه اختصاصی هنوز وجود ندارد یا در فهرست دیده نمی‌شود | انتخاب از فهرست سامانه شناسه کالا و خدمات |
| شناسه کالای خریداری‌شده برای فروش | بازرگان و خرده‌فروشی که کالا را تولید یا وارد نمی‌کند | شناسه اعلام‌شده تولیدکننده یا واردکننده؛ از تأمین‌کننده بخواهید |
اطلاعیه مهر ۱۴۰۲ معاونت حقوقی و فنی مالیاتی تصریح کرده است که مسئولیت تخصیص شناسه عمومی و اختصاصی با وزارت صمت است و تا شناسه اختصاصی در دسترس نیست، استفاده از شناسه عمومی بلامانع است. ردیف آخر جدول رویه رایج بازار است و در متن ابلاغیه نیامده است.
شناسه موجود را پیدا کنید و اگر نبود، درخواست بدهید
فهرست رسمی شناسه‌ها
فهرست شناسه‌ها همراه نوع، وضعیت فعال و نرخ ارزش افزوده در سامانه شناسه کالا و خدمات منتشر میشود. پیش از آنکه شناسه تازه درخواست کنید، دنبال شناسه موجود همان کالا یا گروه بگردید.
از بارکد به شناسه
بارکد GTIN یا ایرانکد خودش شناسه صورتحساب نیست. برای اینکه بدانید هر بارکد با کدام شناسه عمومی متناظر است، به بخش استعلام درگاه GS1 ایران سر بزنید.
شناسه اختصاصی کالا
تولیدکننده یا واردکننده، کالا را در سامانه جامع تجارت با گروه کالا، کدهای بینالمللی (GTIN، تعرفه گمرکی، ISIC)، مشخصات و پیوست‌ها ثبت می‌کند.
شناسه اختصاصی خدمت
ارائهدهنده خدمت پس از عضویت در درگاه GS1 ایران، خدمت را از درختواره انتخاب می‌کند و شرح و بازه قیمت را برای بررسی می‌فرستد. اتحادیه‌ها هم می‌توانند برای اعضای خود شناسه عمومی خدمت بگیرند.
شناسه اختصاصی تازه پس از نرخ‌گذاری ارزش افزوده در فهرست سامانه دیده میشود و برای این مرحله زمان رسمی منتشر نشده است. تا آن موقع صورتحساب را با شناسه عمومی همان گروه صادر کنید و از شناسه یک کالای مشابه استفاده نکنید.
سه خطایی که به شناسه برمی‌گردد
کدهای زیر را از فهرستهای عمومی خطای سامانه مودیان آورده‌ایم. اگر به یکی از این سه خطا برخوردید، شناسه و نرخ کارت کالا را در نرم‌افزار اصلاح کنید و صورتحساب را دوباره بفرستید. برای اینکه نرخ جور شود، مبلغ ردیف را دستی تغییر ندهید.
| کد | معنی | علت رایج |
|---|---|---|
| ۰۱۰۳۳۰۴ | الگوی شناسه رعایت نشده | شناسه کمتر یا بیشتر از ۱۳ رقم، یا دارای حرف و فاصله |
| ۰۳۰۳۳۰۱ | شناسه با اطلاعات سامانه منطبق نیست | شناسه وجود ندارد، غیرفعال است یا پس از تاریخ صورتحساب ثبت شده |
| ۰۳۰۴۴۰۱ | نرخ ارزش افزوده با اطلاعات سامانه منطبق نیست | نرخ ردیف با نرخ ثبت‌شده برای همان شناسه فرق دارد؛ مثلاً کالای معاف با نرخ ۱۰ درصد |
ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان از شناسه کالا نام نمیبرد. پس ادعای «جریمه شناسه اشتباه» را بدون برگه رسمی نپذیرید. در ابلاغیه سازمان آمده است که صورتحساب با شناسه اشتباه در محاسبات سیستمی ارزش افزوده لحاظ نمی‌شود. جزئیات جریمه‌ها را در راهنمای جریمه‌های سامانه مودیان بخوانید.
شناسه را یک بار روی کارت کالا ثبت کنید تا لازم نباشد در هر فاکتور واردش کنید
خطای شناسه معمولاً موقع صدور پیش نمی‌آید و ریشه‌اش کارت کالایی است که شناسه‌اش هیچ‌وقت کنترل نشده است. پیش از آنکه فاکتور فروش شمارهٔ مالیاتی بگیرد، ژرف‌بان شناسهٔ کالا و خدمت، شناسهٔ ملی، کد اقتصادی و جمع ردیف‌هایش را کنترل می‌کند. اگر فاکتور ناقص باشد، همهٔ ایرادهایش را یک‌جا در صف ارسال مودیان می‌بینید.
- فهرست اقلام پرفروش را بیرون بکشید و برای هر قلم شناسه را از فهرست رسمی پیدا کنید
- برای کالای خریداری‌شده، شناسه را از تأمین‌کننده بخواهید و روی کارت کالا ثبت کنید
- نرخ ارزش افزوده هر شناسه را همراهش ثبت کنید و با فهرست سامانه تطبیق دهید
- برای اقلامی که شناسه اختصاصی ندارند، شناسه عمومی درست گروهشان را ثبت کنید و برای گرفتن شناسه اختصاصی برنامه بریزید
- هر هفته خطاهای ۰۳۰۳۳۰۱ و ۰۳۰۴۴۰۱ را مرور کنید. تکرار یک خطا نشان می‌دهد شناسه یا نرخ روی کارت کالا غلط ثبت شده است
مبنای این صفحه
قواعد شناسه ۱۳ رقمی، شناسه عمومی و اختصاصی و اثر شناسه بر محاسبه ارزش افزوده را از متن ابلاغیه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ سازمان امور مالیاتی گرفته‌ایم و راه دریافت شناسه و مجاز بودن شناسه عمومی را از اطلاعیه مهر ۱۴۰۲ معاونت حقوقی و فنی مالیاتی. کدهای خطا از فهرست عمومی خطاهای سامانه مودیان آمده است. سامانه‌های رسمی: شناسه کالا و خدمات، سامانه جامع تجارت، GS1 ایران و پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان امور مالیاتی.
شناسه کالا و خدمت در یک نگاه
شناسه کالا و خدمت سامانه مودیان چند رقم است؟
شناسه کالا یا خدمت عددی ۱۳ رقمی است که طبق ابلاغیه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ سازمان امور مالیاتی باید در هر ردیف صورتحساب الکترونیکی جداگانه درج شود. سامانه فقط عدد ۱۳ رقمی را می‌پذیرد و شناسه‌ای را که حرف یا فاصله داشته باشد یا رقمی از آن کم یا زیاد باشد، با خطای الگو رد می‌کند.
شناسه عمومی و شناسه اختصاصی چه فرقی دارند؟
هر گروه کالا یا خدمت یک شناسه عمومی دارد و شناسههای اختصاصی زیر آن تعریف میشوند. شناسه اختصاصی به کالای معین یک تولیدکننده یا واردکننده، یا به خدمت معین یک ارائهدهنده تعلق دارد. تا وقتی شناسه اختصاصی در فهرست سامانه شناسه کالا و خدمات دیده نشود، استفاده از شناسه عمومی همان گروه طبق اطلاعیه مهر ۱۴۰۲ مجاز است.
شناسه کالا را از کجا بگیریم؟
تولیدکننده یا واردکننده، شناسه اختصاصی کالا را از سامانه جامع تجارت (ntsw.ir) می‌گیرد و ارائهدهنده خدمت از درگاه مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران (portal.gs1-ir.org). اگر کالا را فقط می‌خرید و می‌فروشید، معمولاً از شناسه‌ای استفاده میکنید که تولیدکننده یا واردکننده اعلام کرده است. آن را از تأمین‌کننده‌تان بخواهید. فهرست شناسه‌ها با وضعیت و نرخ ارزش افزوده هر کدام در سامانه شناسه کالا و خدمات (stuffid.tax.gov.ir) منتشر میشود.
آیا بارکد کالا همان شناسه کالا در سامانه مودیان است؟
خیر. بارکد GTIN یا ایرانکد یکی از کدهای بینالمللی است که هنگام ثبت کالا وارد میشود، اما آنچه در صورتحساب درج میشود، شناسه ۱۳ رقمی کالا و خدمت است. تناظر GTIN یا ایرانکد با شناسه عمومی را میتوانید در بخش استعلام درگاه GS1 ایران ببینید.
خطای ۰۳۰۳۳۰۱ و ۰۳۰۴۴۰۱ در سامانه مودیان یعنی چه؟
در فهرستهای عمومی خطای سامانه، ۰۳۰۳۳۰۱ یعنی شناسه کالا یا خدمت با اطلاعات سامانه منطبق نیست. مثلاً شناسه در سامانه وجود ندارد یا بعد از تاریخ صورتحساب ثبت شده است. ۰۳۰۴۴۰۱ یعنی نرخ ارزش افزوده ردیف با نرخی که سامانه برای همان شناسه میشناسد یکی نیست. هر دو خطا را با اصلاح شناسه و نرخ روی کارت کالا و ارسال دوباره صورتحساب برطرف میکنید. تغییر دستی مبلغ راهحل این خطاها نیست.
استفاده از شناسه اشتباه جریمه دارد؟
بهصراحت نه. ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان از شناسه کالا نام نمیبرد. اما طبق ابلاغیه سازمان، فقط صورتحسابهای دارای شناسه صحیح در محاسبات سیستمی ارزش افزوده لحاظ میشوند. پس شناسه اشتباه میتواند به رد صورتحساب، نرخ مالیات نادرست و از دست رفتن اعتبار خریدار بینجامد. درباره پرونده خودتان با مشاور مالیاتی تصمیم بگیرید.
راهنماهای مرتبط: ثبت‌نام و ورود به سامانه مودیان · مهلت ارسال صورتحساب · جریمه‌های ماده ۲۲ · اتصال مودیان ژرف‌بان