ژرف‌بان نحوه محاسبه بیمه حقوق و دستمزد ۱۴۰۵؛ سهم کارگر و کارفرما، سند و ارسال لیست
بیمه حقوق روی مزد مشمول حساب می‌شود، نه روی خالص پرداختی: ۷ درصد از کارگر کسر می‌شود و کارفرما ۲۰ درصد سهم خود و ۳ درصد بیمه بیکاری را رویش می‌گذارد. این راهنما ارقام ۱۴۰۵، یک مثال کامل، سند ماهانه و مهلت ماده ۳۹ را کنار هم می‌گذارد.
بیمه حقوق چطور محاسبه می‌شود؟ فرمول در یک نگاه
حق بیمه حقوق کارگران مشمول قانون تأمین اجتماعی از ضرب «مزد مشمول کسر حق بیمه» در نرخ‌های قانونی به دست می‌آید. بند ۱ ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی سهم بیمه‌شده را ۷ درصد مزد یا حقوق تعیین کرده و تبصره ۱ همین ماده سهم کارفرما را از سال ۱۳۵۵ به ۲۰ درصد رسانده است؛ با سهم بیمه‌شده و ۳ درصد کمک دولت، کل حق بیمه ۳۰ درصد مزد می‌شود. ماده ۵ قانون بیمه بیکاری هم ۳ درصد مزد بیمه‌شده را حق بیمه بیکاری می‌داند که کلاً توسط کارفرما تأمین و پرداخت می‌شود. پس در لیست ماهانه، ۷ درصد سهم کارگر، ۲۰ درصد سهم کارفرما و ۳ درصد بیمه بیکاری، روی هم ۳۰ درصد مزد مشمول، از کارفرما به سازمان می‌رود و ۳ درصد سهم دولت جدا از این لیست تأمین می‌شود. [۱] [۴]
مبنای محاسبه، خالص پرداختی یا جمع فیش نیست. بند ۵ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی مزد یا حقوق را «هرگونه وجوه و مزایای نقدی یا غیرنقدی مستمر» می‌داند که در برابر کار به بیمه‌شده داده می‌شود. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پاسخ رسمی ۱۴۰۵ تصریح کرده است که کمک‌هزینه مسکن، کمک معیشت یا بن و، از سال ۱۴۰۳، حق تأهل پرداختی به مشمولان قانون کار مشمول کسر حق بیمه‌اند و در مبنای مستمری آنان هم منظور می‌شوند. فهرست کامل اقلام مشمول و غیرمشمول را در راهنمای جداگانه اقلام مشمول بیمه و مالیات ۱۴۰۵ آورده‌ایم؛ اینجا فقط محاسبه را دنبال می‌کنیم. [۲] [۷]
ارقام ۱۴۰۵ که در محاسبه بیمه می‌نشیند
بخشنامه حداقل مزد ۱۴۰۵، که بر پایه مصوبه شورای عالی کار ابلاغ شد، حداقل مزد روزانه همه کارگران مشمول قانون کار را با قرارداد دائم یا موقت ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال تعیین کرده است؛ برای ماه سی‌روزه یعنی ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال. سایر سطوح مزدی ۴۵ درصد مزد ثابت یا مزد مبنا به‌علاوه روزانه ۵۱۹٬۵۴۹ ریال نسبت به آخرین مزد ۱۴۰۴ افزایش می‌یابند و کارگری که یک سال سابقه دارد، روزانه ۱۶۶٬۶۶۷ ریال پایه سنوات می‌گیرد. کمک‌هزینه اقلام مصرفی خانوار یا بن ماهانه ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و حق تأهل کارگران متأهل ماهانه ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. [۵]
کمک‌هزینه مسکن ۱۴۰۵ با مصوبه جداگانه هیئت وزیران تعیین می‌شود. خبرگزاری تسنیم در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ گزارش داد که حق مسکن ماهانه ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، یعنی ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، در دولت تصویب شده و منتظر ابلاغ است. مبلغ و تاریخ اجرای این قلم را از متن ابلاغ‌شده مصوبه در سیستم حقوق ثبت کنید، نه از خبر، و اگر اجرای آن از ماهی غیر از فروردین شروع شده، برای ماه‌های قبل و بعد از آن دو نسخه پارامتر نگه دارید. [۶]
حد بالای مبنا هم مهم است. سازمان تأمین اجتماعی در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ بخشنامه «دستمزد مبنای کسر حق‌بیمه سال ۱۴۰۵» را همراه فایل دستمزد مقطوع روزانه فعالیت‌های صنفی و جدول دستمزد و ضرایب منتشر کرد و به گزارش عصر ایران، حداکثر دستمزد روزانه مشمول کسر حق بیمه هم در همین بخشنامه آمده است. مزد مشمول بالاتر از این سقف، فقط تا سقف در لیست حساب می‌شود. ما عدد سقف را اینجا بازنشر نمی‌کنیم تا نسخه رسمی بخشنامه مرجع سیستم حقوق شما بماند؛ آن را از همان فایل بردارید و تاریخ اثرش را کنار پارامتر ذخیره کنید. [۸] [۹]
مثال عددی؛ بیمه یک ماه حقوق کارگر حداقل‌بگیر متأهل
کارگر متأهلی را در نظر بگیرید که در یک ماه سی‌روزه ۱۴۰۵ با حداقل مزد کار کرده، هنوز پایه سنوات نگرفته و اضافه‌کار ندارد. مزد پایه ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال، بن ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، حق تأهل ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و، با فرض ابلاغ و اجرای مصوبه از فروردین، کمک‌هزینه مسکن ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. همه این اقلام مشمول کسر حق بیمه‌اند، پس مزد مشمول این ماه ۲۲۳٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال می‌شود. سهم کارگر، سهم کارفرما و بیمه بیکاری روی همین عدد حساب می‌شوند. [۵] [۶] [۷]
از حقوق این کارگر ۱۵٬۶۲۷٬۸۸۵ ریال کسر می‌شود و کارفرما ۵۱٬۳۴۸٬۷۶۵ ریال، یعنی ۲۳ درصد مزد مشمول، از جیب خود رویش می‌گذارد. هزینه کامل این نیرو برای کارفرما، پیش از هر مزیت دیگری، ۲۷۴٬۶۰۴٬۲۶۵ ریال است و مبلغی که تا پایان ماه بعد باید به سازمان برسد ۶۶٬۹۷۶٬۶۵۰ ریال، معادل ۳۰ درصد مزد مشمول. اگر کارگر در همان ماه چند روز مرخصی بدون حقوق داشته باشد، مزد مشمول به نسبت روزهای کارکرد کم می‌شود و همه سهم‌ها با آن کوچک می‌شوند؛ روزهای لیست بیمه باید با روزهای فیش یکی باشد. [۱] [۴]
- مزد مشمول: ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ + ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۲۲۳٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال.
- سهم کارگر، ۷ درصد: ۱۵٬۶۲۷٬۸۸۵ ریال، کسر از فیش.
- سهم کارفرما، ۲۰ درصد: ۴۴٬۶۵۱٬۱۰۰ ریال.
- بیمه بیکاری، ۳ درصد: ۶٬۶۹۷٬۶۶۵ ریال، تماماً با کارفرما.
- جمع قابل پرداخت به سازمان، ۳۰ درصد: ۶۶٬۹۷۶٬۶۵۰ ریال.
سند حسابداری بیمه حقوق در پایان ماه و هنگام پرداخت
در سند حقوق پایان ماه، سهم کارگر از بدهی حقوق کم و به حساب بیمه پرداختنی برده می‌شود و سهم کارفرما و بیمه بیکاری هزینه جداگانه شرکت است. با ارقام مثال، سند تعهدی ماه به این شکل است: هزینه حقوق و دستمزد به اندازه مزد مشمول بدهکار می‌شود، هزینه بیمه سهم کارفرما به اندازه ۲۳ درصد بدهکار می‌شود، حق بیمه پرداختنی به سازمان تأمین اجتماعی به اندازه ۳۰ درصد بستانکار می‌شود و مانده، پس از کسر مالیات و سایر کسورات، به حقوق پرداختنی کارکنان می‌رود. ماده ۳۹ پرداخت را با کارفرما می‌داند، پس حتی سهم کارگر که از فیش کسر شده تا روز واریز بدهی شرکت است. [۱] [۳]
هنگام پرداخت قبض لیست، حساب حق بیمه پرداختنی بدهکار و بانک بستانکار می‌شود. پس از هر پرداخت، مانده معین حق بیمه پرداختنی باید برای ماه‌های تسویه‌شده صفر باشد؛ اگر نیست، یا لیست با فیش نمی‌خواند یا مبلغی از سقف عبور کرده و در سند حقوق اصلاح نشده است. این تطبیق ماهانه همان چیزی است که در رسیدگی بعدی سازمان به دفاتر بررسی می‌شود. [۳]
- پایان ماه: بدهکار هزینه حقوق و دستمزد ۲۲۳٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال؛ بدهکار هزینه بیمه سهم کارفرما ۵۱٬۳۴۸٬۷۶۵ ریال.
- پایان ماه: بستانکار حق بیمه پرداختنی ۶۶٬۹۷۶٬۶۵۰ ریال؛ بستانکار حقوق پرداختنی ۲۰۷٬۶۲۷٬۶۱۵ ریال، با فرض نبود مالیات و کسور دیگر.
- هنگام پرداخت قبض: بدهکار حق بیمه پرداختنی ۶۶٬۹۷۶٬۶۵۰ ریال؛ بستانکار بانک ۶۶٬۹۷۶٬۶۵۰ ریال.
ارسال لیست بیمه و مهلت ماده ۳۹
ماده ۳۹ قانون تأمین اجتماعی کارفرما را مکلف می‌کند حق بیمه هر ماه را حداکثر تا آخرین روز ماه بعد بپردازد و صورت مزد یا حقوق بیمه‌شدگان را به ترتیبی که آیین‌نامه مربوط تعیین کرده تسلیم کند. همین ماده به سازمان اجازه می‌دهد حداکثر ظرف شش ماه از دریافت صورت مزد، اسناد و مدارک کارفرما را رسیدگی کند و در صورت نقص یا مغایرت، مابه‌التفاوت را وصول کند؛ اگر کارفرما از ارائه مدارک امتناع کند، سازمان مابه‌التفاوت را رأساً تعیین می‌کند. [۳]
لیست در سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به سه روش ساخته می‌شود: ورود آنلاین اطلاعات کارکنان، کپی کردن لیست تأییدشده ماه قبل و بارگذاری فایل‌های اطلاعات. روش کپی فقط برای کارگاه‌های تا ۶۰ نفر فراهم است و کارگاه بزرگ‌تر باید دو فایل DSKKAR و DSKWOR با پسوند dbf را با نرم‌افزار لیست‌دیسک یا نرم‌افزار حسابداری بسازد و از منوی «بارگذاری فایل اطلاعات» بفرستد. این مسیر در راهنماهای عملی کارفرمایان شرح داده شده است. [۱۰]
پس از پردازش، جمع مزد مشمول و حق بیمه‌ای که سامانه محاسبه کرده را پیش از تأیید نهایی با جمع لیست حقوق همان ماه تطبیق دهید. اختلاف معمولاً از روزهای کارکرد، کارکنان جاافتاده یا مزایایی می‌آید که در یکی مشمول و در دیگری غیرمشمول وارد شده است. قبض را پرداخت و رسید و فایل‌های ارسالی را کنار سند ماه نگه دارید؛ این بایگانی همان مدرکی است که رسیدگی شش‌ماهه ماده ۳۹ می‌خواهد. گام‌های سامانه و کدهای خطا را در راهنمای سامانه تأمین اجتماعی کارفرمایان آورده‌ایم. [۱۰] [۳]
خطاهای رایج در محاسبه بیمه حقوق
شایع‌ترین خطا حذف کمک‌هزینه مسکن، بن یا حق تأهل از مبنای بیمه است، به این گمان که «رفاهی» یعنی معاف؛ پاسخ رسمی وزارت کار خلاف آن را می‌گوید. خطای دوم فراموش کردن ۳ درصد بیمه بیکاری یا اشتباه گرفتن آن با ۳ درصد سهم دولت است؛ سهم دولت از کارفرما گرفته نمی‌شود، اما بیمه بیکاری جزء لیست کارفرماست. خطای سوم اعمال نرخ روی کل مزدی است که از سقف بخشنامه ۱۴۰۵ بالاتر است، یا برعکس، بریدن مزد کسانی که اصلاً به سقف نرسیده‌اند. [۷] [۱] [۴] [۸]
خطای چهارم به زمان مربوط است. پرداخت پس از آخرین روز ماه بعد، تکلیف ماده ۳۹ را نقض می‌کند و مغایرت‌هایی که امروز اصلاح نشود، در رسیدگی سازمان به‌صورت مابه‌التفاوت برمی‌گردد. خطای پنجم ثبت نکردن سهم کارفرما در سند همان ماه است؛ اگر هزینه بیمه فقط هنگام پرداخت ثبت شود، هزینه ماه آخر سال به سال بعد می‌رود و صورت‌های مالی هزینه حقوق را کمتر از واقع نشان می‌دهند. [۳]
نرم‌افزار حقوق چه باید بکند و چک‌لیست ماهانه
نرم‌افزار حقوق باید ارقام هر سال را جدا نگه دارد، روزهای کارکرد را از حضور و غیاب بگیرد، مشمول و معاف هر قلم را جدا محاسبه کند و سند حقوق را با سهم کارفرما در دفتر بنشاند. در ژرف‌بان، معافیت، طبقات مالیاتی و نرخ‌های بیمه برای هر سال و هر دفتر ثبت می‌شود و تا این ارقام ثبت نشده باشد، ماه‌های آن سال محاسبه نمی‌شود؛ لیست بیمه ماه و تفکیک مشمول و معاف آن در خود نرم‌افزار کنترل می‌شود. اما ژرف‌بان به سامانه تأمین اجتماعی وصل نیست و فایل رسمی لیست بیمه، یعنی همان دیسکت بیمه، را نمی‌سازد؛ ساخت این فایل در نقشه راه است. [۱۱]
پیش از بستن حقوق هر ماه، این فهرست را مرور کنید تا عددی که به سازمان می‌رود، عددی که در دفتر ثبت می‌شود و عددی که در فیش کارگر کسر شده یکی باشد. [۳] [۷]
- پارامترهای ۱۴۰۵ شامل حداقل مزد، بن، حق تأهل، مسکن و سقف بخشنامه با تاریخ اثر ثبت شده‌اند؟
- هر قلم فیش برچسب مشمول یا غیرمشمول بیمه دارد و مسکن، بن و حق تأهل مشمول‌اند؟
- روزهای کارکرد لیست با روزهای فیش و حضور و غیاب یکی است؟
- ۷ درصد، ۲۰ درصد و ۳ درصد جداگانه محاسبه و جمع ۳۰ درصد با قبض سامانه تطبیق داده شده است؟
- سهم کارفرما در سند همان ماه ثبت شده و مانده حق بیمه پرداختنی ماه‌های قبل صفر است؟
- قبض تا آخرین روز ماه بعد پرداخت و رسید، فایل‌ها و سند در یک پرونده بایگانی شده است؟
منابع مستقیم
- قانون تأمین اجتماعی، ماده ۲۸ و تبصره ۱؛ سهم ۷ درصد بیمه‌شده، ۲۰ درصد کارفرما و ۳ درصد دولت عدالت‌سرا؛ بازنشر متن قانون
- قانون تأمین اجتماعی، ماده ۲ بند ۵؛ تعریف مزد یا حقوق عدالت‌سرا؛ بازنشر متن قانون
- قانون تأمین اجتماعی، ماده ۳۹؛ پرداخت حق بیمه تا آخرین روز ماه بعد و رسیدگی شش‌ماهه عدالت‌سرا؛ بازنشر متن قانون
- قانون بیمه بیکاری مصوب ۱۳۶۹، ماده ۵؛ حق بیمه بیکاری ۳ درصد با کارفرما پایگاه نظامات
- ابلاغ بخشنامه تعیین حداقل مزد سال ۱۴۰۵؛ حداقل مزد، سایر سطوح، پایه سنوات، بن و حق تأهل دنیای اقتصاد
- حق مسکن ماهانه ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالی کارگران در دولت تصویب شد (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) خبرگزاری تسنیم
- پرسش متداول ۱۴۰۵ وزارت کار؛ مشمول کسر حق بیمه بودن کمک‌هزینه مسکن، بن و حق تأهل کانال رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
- دستمزد مبنای کسر حق‌بیمه سال ۱۴۰۵؛ بخشنامه، دستمزد مقطوع و جدول ضرایب (۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) سازمان تأمین اجتماعی
- میزان افزایش دستمزد روزانه مبنای کسر حق‌بیمه از ابتدای ۱۴۰۵ و محورهای بخشنامه عصر ایران
- ارسال لیست بیمه در سامانه تأمین اجتماعی؛ ورود آنلاین، کپی لیست و بارگذاری فایل‌های DSKKAR و DSKWOR بیدبرگ
- نرم‌افزار حقوق و دستمزد ژرف‌بان؛ قابلیت‌ها و پرسش‌های بیمه، مالیات و بانک ژرف‌بان
تحلیل‌های مرتبط
مطالب هم‌موضوع که همین تصمیم را از زاویهٔ دیگری کامل می‌کنند.
دریافت فیش بیمه تأمین اجتماعی؛ مسیرها و کنترل پرداخت
«فیش بیمه» یک سند واحد نیست. برگه پرداخت حق بیمه کارگاه، سابقه ماهانه بیمه‌شده و فیش حقوقی مستمری‌بگیر سه خروجی متفاوت‌اند؛ هر کدام مسیر، مالک و شاهد کنترل خودش را دارد.
خواندن گزارش
اقلام مشمول بیمه و مالیات حقوق ۱۴۰۵؛ دو ماتریس، نه یک تیک
یک پرداخت می‌تواند مشمول بیمه و مالیات، فقط یکی از آنها یا معاف از هر دو باشد؛ نام حسابداری به‌تنهایی نتیجه را تعیین نمی‌کند و جدول باید نسخه مقررات و ماهیت واقعی را نگه دارد.
خواندن گزارش
سند حقوق و دستمزد چیست؟ ثبت حسابداری با مثال کامل
سند حقوق و دستمزد یک سند هزینه‌ای است که در طرف بدهکار هزینهٔ پرسنلی و در طرف بستانکار بدهی به کارکنان، سازمان تأمین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی را ثبت می‌کند؛ هر سه رقم از یک محاسبه بیرون می‌آیند، نه از سه فایل جدا.
خواندن گزارش
حقوق و مزایای ۱۴۰۵؛ جدول رسمی و کنترل اجرایی فیش
عدد مزد روزانه فقط نقطه شروع است. فیش قابل دفاع زمانی ساخته می‌شود که نوع قرارداد، روزهای کارکرد، مزایای ثابت، اقلام مشمول، کسور و نسخه مستند محاسبه در یک زنجیره کنترل شوند.
خواندن گزارش
حقوق کارمند نیمه‌وقت در قانون کار ۱۴۰۵؛ مزد نسبی، مزایا و بیمه
کارمند نیمه‌وقت همان حقوق قانونی کارگر تمام‌وقت را دارد، فقط به نسبت ساعاتی که کار می‌کند. اما لیست بیمه با روز کارکرد بسته می‌شود، نه ساعت؛ همین ناهمخوانی، هزینه بیمه را از حقوق جدا می‌کند و پیش از امضای قرارداد باید دیده شود.
خواندن گزارش
بیمه اتباع خارجی؛ نرخ ۲۷ و ۳ درصد، پروانه کار و ارسال لیست تأمین اجتماعی
کارگر خارجی دارای پروانه کار مثل کارگر ایرانی بیمه می‌شود، جز اینکه بیمه بیکاری ندارد؛ پس حق بیمه او ۲۷ درصد است. اگر در کشور خود بیمه باشد و کشورش عضو مقاوله‌نامه ۱۹ سازمان بین‌المللی کار باشد، فقط ۳ درصد حوادث کار در فهرستی جدا پرداخت می‌شود.
خواندن گزارشخلاصه را سریع ببینید؛ گزارش کامل را با یک لمس باز کنید
هر پست با تصویر اختصاصی، دو دلیل اهمیت، یک اقدام مدیریتی، یک مورد قابل رصد و مسیر مستقیم به متن کامل و منابع منتشر می‌شود.