قیمتهای پایانی روزانه را بچسبانید یا یکی از داراییهای پایهٔ بازار آپشن را انتخاب کنید تا نوسان سالانهاش را در پنجرههای کوتاه و بلند ببینید. برای داراییهای بازار، نوسان ضمنی امروز قراردادهایشان هم برای مقایسه میآید.
نوسان غلتان در برابر نوسان ضمنی امروز
نوسان تاریخی ۲۰ روزه
نوسان ضمنی بیتفاوت امروز
در حال دریافت سابقهٔ قیمت…
جدول همین نمودار
تاریخ
قیمت پایانی
بازده روز
نوسان ۲۰ روزه
قیمتها را مرورگر شما مستقیم از TSETMC میخواند و ممکن است چند دقیقه عقب باشند. نوسان ضمنی و یونانیها را ما از همین قیمتها با مدل بلک شولز حساب میکنیم.
بازده لگاریتمی را به این دلیل میگیریم که جمعپذیر است: جمع بازدههای چند روز همان بازده کل دوره است. برای انحراف معیار، مجموع مجذور فاصلهٔ هر بازده از میانگین را بر n − ۱ تقسیم میکنیم و جذر میگیریم.
نوسان روزانه را با ضرب در √۲۴۰، یعنی حدود ۱۵٫۵، سالانه میکنیم. نوسان روزانهٔ ۲ درصد یعنی نوسان سالانهٔ حدود ۳۱ درصد.
قیمتهایی که از بازار میخوانیم
سابقهٔ روزانهٔ هر نماد را مرورگر شما مستقیم از TSETMC میگیرد.
برای هر دارایی پایه حدود ۳۰۰ روز معاملاتی آخر را میخوانیم. بازده هر روز ln(قیمت پایانی ÷ قیمت دیروز) است و «قیمت دیروز» همان عددی است که TSETMC پس از افزایش سرمایه یا تقسیم سود تعدیل میکند. پس افت قیمت روز بعد از مجمع، بازده ساختگی نمیسازد.
قیمت پایانی در TSETMC میانگین وزنی معاملات روز است و با آخرین قیمت معامله فرق دارد. نوسان تاریخی را با قیمت پایانی حساب میکنیم، چون یک معاملهٔ تک در دقیقههای آخر بازار کمتر جابهجایش میکند.
روزهای بدون معامله را حذف میکنیم، و همینطور اولین بازده بعد از توقفی بیش از ۱۴ روز تقویمی را که حرکت چند هفته را یکجا دارد. تعداد روزهای حذفشده در کادر نتیجه آمده است.
پنجرهٔ کوتاه یا بلند
هر پنجره به پرسش متفاوتی جواب میدهد.
۱۰ و ۲۰ روز
نوسان دو هفته و یک ماه اخیر. به خبرها و صفهای تازه زود واکنش نشان میدهد و برای مقایسه با قراردادهای نزدیک به سررسید مناسب است.
۶۰ و ۱۲۰ روز
نوسان سه و شش ماه اخیر. برای قراردادهای دو تا چهارماهه معیار بهتری است.
۲۴۰ روز
رفتار سهم در یک سال معاملاتی را خلاصه میکند، اما دورههای آرام و پرتلاطم را با هم میانگین میگیرد.
مقایسه با نوسان ضمنی
فاصلهٔ نوسان ضمنی و تاریخی میگوید قراردادها نسبت به گذشتهٔ سهم ارزاناند یا گران.
نوسان ضمنی بیتفاوت را از کال و پوت نزدیکترین قیمت اعمال به قیمت سهم، در اولین سررسیدی که دستکم هفت روز به آن مانده، حساب میکنیم. نسبت ۱٫۵ یعنی بازار ۵۰ درصد بیشتر از نوسان ۲۰ روز گذشته انتظار دارد.
این نسبت پیشنهاد معامله نیست. نوسان آینده میتواند از هر دو عدد فاصله بگیرد، و پیش از مجمع یا خبرهای بزرگ بالا بودن نوسان ضمنی منطقی است.
نکتههای بازار ایران
سقف و کف روزانهٔ قیمت و صفها، نوسان تاریخی سهمهای تهران را کمتر از واقع نشان میدهند.
سهمی که سه روز پشت سر هم با سقف مجاز رشد کرده، در واقع یک حرکت بزرگ داشته که در سه بازدهٔ کوچکتر ثبت شده است. انحراف معیار این سه بازده از انحراف معیار یک بازدهٔ بزرگ کمتر است. برای همین نوسان تاریخی سهمهایی که زیاد در صف میروند، کمتر از تلاطم واقعیشان است.
صندوقهای اهرمی مثل اهرم، موج و توان حرکت سبد سهامشان را با ضریب منتقل میکنند و نوسانشان معمولاً از صندوقهای عادی بیشتر است. نوسان آنها را با صندوقهای همنوع مقایسه کنید.
مبنای محاسبه و محدودیت نتیجه
فرمولها و فرضها را در همین صفحه آوردهایم. این محاسبه برای سنجیدن و یادگرفتن است و پیشنهاد خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. پیش از ثبت سفارش، قیمت و مقررات روز را در سامانهٔ معاملاتی کارگزارتان ببینید.
جوابها قاعدهٔ کلی بورس را میگویند. کارگزار شما ممکن است سقف یا رویهٔ سختگیرانهتری داشته باشد.
نوسان تاریخی سهم چیست؟
نوسان تاریخی میگوید قیمت سهم در یک دورهٔ گذشته چقدر بالا و پایین رفته است. انحراف معیار بازدههای روزانه را حساب میکنیم و آن را سالانه میکنیم تا با نوسان ضمنی قراردادها و با سهمهای دیگر مقایسه شود. نوسان ۴۰ درصد یعنی حرکت یک انحراف معیار سهم در یک سال حدود ۴۰ درصد بوده است.
نوسان تاریخی چگونه محاسبه میشود؟
اول بازده لگاریتمی هر روز را حساب کنید: ln(قیمت امروز ÷ قیمت دیروز). بعد انحراف معیار نمونهای این بازدهها را بگیرید و در جذر تعداد روزهای معاملاتی سال ضرب کنید. ما سال بورس تهران را ۲۴۰ روز معاملاتی گرفتهایم.
چرا سال را ۲۴۰ روز معاملاتی گرفتهاید؟
بازار تهران هفتهای پنج روز باز است و حدود بیست روز تعطیل رسمی دارد، پس سالی نزدیک ۲۴۰ جلسهٔ معاملاتی دارد. عدد ۲۵۲ که در کتابها میبینید مال بازار آمریکاست. اگر ۲۵۲ بگذارید، نوسان سالانه حدود ۲٫۵ درصد بزرگتر درمیآید.
افزایش سرمایه و سود نقدی نوسان تاریخی را خراب نمیکند؟
اگر قیمتهای تعدیلنشده بدهید، چرا. روز بعد از افزایش سرمایه قیمت سهم یکباره پایین میآید و این افت ساختگی نوسان را بزرگ میکند. وقتی دارایی پایه را از بازار انتخاب میکنید، بازده هر روز را از قیمت پایانی و قیمت دیروزی که TSETMC تعدیل کرده حساب میکنیم و این مشکل پیش نمیآید. قیمتهایی را که خودتان میچسبانید، تعدیلشده بدهید.
کدام پنجره را با نوسان ضمنی مقایسه کنم؟
پنجرهای که طولش به روزهای مانده تا سررسید قرارداد نزدیک است. برای قراردادی که یک ماه دیگر سررسید میشود نوسان ۲۰ روزه معیار خوبی است و برای قرارداد سهماهه نوسان ۶۰ روزه. پنجرهٔ کوتاه به اتفاقهای اخیر حساستر است و پنجرهٔ بلند آرامتر.
نوسان ضمنی بالاتر از نوسان تاریخی یعنی چه؟
یعنی بازار برای هفتههای آینده تلاطمی بیشتر از گذشتهٔ نزدیک سهم انتظار دارد، یا خریداران قرارداد حاضرند برای آن بیشتر بپردازند. در این حالت قراردادها نسبت به رفتار گذشتهٔ سهم گراناند. وقتی سهم در صف خرید است، این فاصله در کالها خیلی بزرگ میشود.
روزهایی که سهم بسته بوده چطور حساب میشوند؟
حذف میشوند. برای روزی که نماد معاملهای نداشته بازده صفر ثبت نمیکنیم، چون نوسان را کمتر از واقع نشان میدهد. اولین بازده پس از توقفی بیش از دو هفته هم حذف میشود، مثل بازگشایی پس از تعطیلی بازار از اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵، چون حرکت چند هفته را در یک روز جمع کرده است.
دامنهٔ نوسان روزانه روی نوسان تاریخی اثر دارد؟
بله. سهمهای بورس تهران در هر روز فقط تا سقف و کف مجاز حرکت میکنند. وقتی سهم چند روز پشت سر هم در صف است، یک حرکت بزرگ در چند بازدهٔ کوچکتر پخش میشود و نوسان تاریخی کمتر از تلاطم واقعی درمیآید. بازار این کمبود را معمولاً در نوسان ضمنی قراردادها جبران میکند.