قیمت سهم، نوسان، روزهای مانده و قیمت هدف را بدهید تا احتمال بالاتر یا پایینتر بودن قیمت در سررسید و بازهٔ حرکت مورد انتظار را ببینید. این احتمالها را مدل لگنرمال میدهد و پیشبینی بازار نیستند.
قیمت سهم در سررسید کجا میتواند باشد؟
چگالی احتمال
۶۸٪ احتمال (±۱σ)
۹۵٪ احتمال (±۲σ)
قیمت هدف
کف و سقف بازه
جدول همین نمودار
قیمت در سررسید
احتمال پایینتر بودن
احتمال بالاتر بودن
مدل لگنرمال
قیمت سهم در سررسید را متغیری تصادفی با توزیع لگنرمال میگیریم.
فرمولln(S_T) ~ N( ln S + (μ − σ²/2)·T ، σ²·T )
S قیمت امروز است، σ نوسان سالانه، T زمان تا سررسید به سال (روزهای تقویمی ÷ ۳۶۵) و μ رشد مورد انتظار. اگر μ را نرخ بدون ریسک پیوسته بگذارید، احتمالها با قیمتهای بلک شولز سازگارند.
احتمال بالاتر بودن از X در سررسید N(d₂) است و احتمال پایینتر بودن ۱ − N(d₂). برای بازهٔ a تا b، احتمال بالاتر از b را از احتمال بالاتر از a کم میکنیم.
بازههای یک و دو انحراف معیار
بازه را در مقیاس لگاریتمی و حول قیمت میانه میسازیم تا احتمالش دقیقاً ۶۸٫۳ و ۹۵٫۴ درصد باشد.
فرمولکف و سقف = S·e^((μ − σ²/2)·T ∓ k·σ·√T)
حرکت مورد انتظاری که معاملهگرها میگویند، S × σ × √T، تقریب همین بازه برای k = ۱ است. در قراردادهای کوتاهمدت این دو تقریباً یکیاند. در قراردادهای بلندمدت با نوسان بالا، هم سقف و هم کف بازهٔ لگنرمال بالاتر از تقریب ساده میافتد.
احتمال مدل و آیندهٔ واقعی
این عددها از فرضهای مدل میآیند و آینده را پیشبینی نمیکنند.
بازده واقعی سهمها دنبالههای پهنتری از توزیع نرمال دارد و روزهای خیلی بد و خیلی خوب بیشتر از مدل پیش میآید. نوسان هم ثابت نمیماند و پیش از مجمع یا خبرهای مهم بالا میرود.
در بورس تهران سقف و کف روزانهٔ قیمت و صفها یک حرکت را در چند روز پخش میکنند و توقف نماد ممکن است قیمت را تا سررسید ثابت نگه دارد. احتمالها را برای مقایسهٔ قراردادها و فهمیدن اندازهٔ ریسک به کار ببرید.
احتمال سود خریدار و فروشنده
نقطهٔ سربهسر قرارداد را در خانهٔ قیمت هدف بگذارید.
خریدار کال
در سررسید سود میکند اگر قیمت سهم از قیمت اعمال بهعلاوهٔ پرمیوم بالاتر باشد. احتمالش عدد «بالاتر از هدف» است.
خریدار پوت
سود میکند اگر قیمت سهم از قیمت اعمال منهای پرمیوم پایینتر باشد. احتمالش عدد «پایینتر از هدف» است.
فروشنده
بدون حساب کارمزد، احتمال سود فروشنده مکمل احتمال سود خریدار است. فروشنده معمولاً سودهای کوچکتر و پرتکرارتر میبرد و گاهی زیانی بزرگ میدهد.
مبنای محاسبه و محدودیت نتیجه
فرمولها و فرضها را در همین صفحه آوردهایم. این محاسبه برای سنجیدن و یادگرفتن است و پیشنهاد خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. پیش از ثبت سفارش، قیمت و مقررات روز را در سامانهٔ معاملاتی کارگزارتان ببینید.
جوابها قاعدهٔ کلی بورس را میگویند. کارگزار شما ممکن است سقف یا رویهٔ سختگیرانهتری داشته باشد.
احتمال سود در آپشن چطور حساب میشود؟
با این فرض که قیمت سهم در سررسید توزیع لگنرمال دارد، همان فرض بلک شولز. احتمال اینکه قیمت در سررسید از X بالاتر باشد N(d₂) است، با d₂ = [ln(S/X) + (μ − σ²/2)T] ÷ (σ√T). اگر X نقطهٔ سربهسر باشد، این عدد برای خریدار کال احتمال سود در سررسید است و برای خریدار پوت، احتمال پایینتر رفتن قیمت از همان نقطه.
حرکت مورد انتظار سهم یعنی چه؟
بازهای که قیمت سهم با احتمال حدود ۶۸ درصد تا سررسید در آن میماند، اگر نوسان همانی باشد که وارد کردهاید. سادهترین شکلش S × σ × √T است: سهم ۱۰٬۰۰۰ ریالی با نوسان ۴۵ درصد در ۳۰ روز حدود ۱٬۳۰۰ ریال بالا یا پایین میرود.
این احتمالها پیشبینی قیمتاند؟
خیر. خروجی مدلیاند که فرض میکند بازده سهم توزیع نرمال دارد و نوسان تا سررسید ثابت میماند. در بازار واقعی حرکتهای بزرگ بیشتر از مدل پیش میآید و صف و سقف روزانهٔ قیمت هم توزیع را عوض میکند. از این عددها برای مقایسهٔ قراردادها و سنجیدن اندازهٔ ریسک استفاده کنید.
کدام نوسان را وارد کنم؟
اگر میخواهید بدانید بازار چه انتظاری دارد، نوسان ضمنی همان قرارداد را بدهید. وقتی فرم را با یک قرارداد بورس پر میکنید، ابزار همین عدد را میگذارد. برای اینکه بدانید رفتار گذشتهٔ سهم چه میگوید، نوسان تاریخی ۲۰ یا ۶۰ روزه را از ابزار نوسان تاریخی بیاورید.
رشد قیمت با نرخ بدون ریسک یا بدون رشد؟
با نرخ بدون ریسک، مدل فرض میکند قیمت سهم بهطور میانگین به اندازهٔ نرخ اوراق رشد میکند. قیمت قراردادها در همین فرض ساخته میشود و احتمالها با قیمتهای بلک شولز سازگار میمانند. «بدون رشد» فرض میکند میانگین قیمت سهم در سررسید همان قیمت امروز است. با نرخهای بالای ایران، فرق این دو در قراردادهای چندماهه چشمگیر است.
احتمال اینکه قرارداد در سود تمام شود چقدر است؟
برای کال، احتمال اینکه قیمت سهم در سررسید بالاتر از قیمت اعمال باشد و برای پوت، پایینتر از آن. این با احتمال سود خریدار فرق دارد، چون او پرمیوم داده و سودش از نقطهٔ سربهسر شروع میشود. قیمت اعمال را در خانهٔ قیمت هدف بنویسید تا احتمال در سود تمام شدن را بخوانید.
احتمال رسیدن قیمت به یک عدد پیش از سررسید را هم حساب میکند؟
خیر. ابزار فقط قیمت روز سررسید را میسنجد. احتمال اینکه سهم پیش از سررسید یک بار به قیمتی برسد، تقریباً دو برابر احتمال بالاتر بودنش در سررسید است. قراردادهای بورس تهران اروپاییاند و فقط در سررسید اعمال میشوند، پس برای سود در سررسید قیمت همان روز ملاک است.
بازهٔ ۹۵ درصدی یعنی چه؟
یعنی در مدل، قیمت سهم در سررسید با احتمال حدود ۹۵ درصد میان این دو عدد است: دو انحراف معیار پایینتر و بالاتر از قیمت میانه، در مقیاس لگاریتمی. چون توزیع لگنرمال است، فاصلهٔ سقف بازه تا قیمت فعلی از فاصلهٔ کف بیشتر است.