پایههای استراتژی را بچینید یا یکی از استراتژیهای آماده را انتخاب کنید. نمودار سود و زیان در سررسید و امروز، نقاط سربهسر، سقف سود و زیان، احتمال سود و دلتا و تتای کل موقعیت همان لحظه حساب میشود.
نمودار سود و زیان استراتژی
در سررسید
امروز، ۴۵ روز مانده
سود
زیان
جدول همین نمودار
قیمت سهم در سررسید
سود و زیان در سررسید
سود و زیان امروز
۷٬۰۰۰
−۴۱۶٬۰۰۰ ریال
−۴۰۸٬۱۰۸ ریال
۸٬۰۰۰
−۴۱۶٬۰۰۰ ریال
−۳۵۹٬۵۶۱ ریال
۹٬۰۰۰
−۴۱۶٬۰۰۰ ریال
−۲۲۰٬۵۲۸ ریال
۱۰٬۰۰۰ (قیمت فعلی)
−۴۱۶٬۰۰۰ ریال
−۳۰۷ ریال
۱۱٬۰۰۰
+۵۸۴٬۰۰۰ ریال
+۲۲۴٬۳۱۴ ریال
۱۲٬۰۰۰
+۵۸۴٬۰۰۰ ریال
+۳۸۸٬۶۹۱ ریال
۱۳٬۰۰۰
+۵۸۴٬۰۰۰ ریال
+۴۸۲٬۰۳۵ ریال
۱۴٬۰۰۰
+۵۸۴٬۰۰۰ ریال
+۵۲۵٬۶۲۰ ریال
نمودار سود و زیان آپشن را چطور بخوانید
محور افقی قیمت سهم پایه در روز سررسید است و محور عمودی سود یا زیان کل موقعیت به ریال.
خط پیوستهٔ سبز نتیجهٔ موقعیت در روز سررسید است. هر جا بالای خط صفر باشد، ناحیهٔ زیرش سبز و هر جا پایینتر، قرمز میشود. نقطههای سیاه روی خط صفر نقاط سربهسرند و خط عمودی قیمت فعلی سهم را نشان میدهد.
نشانگر را روی نمودار ببرید یا با کلیدهای جهت روی آن حرکت کنید تا سود و زیان هر قیمت را در سررسید و امروز ببینید. همین عددها در «جدول همین نمودار» هم هست.
سه عدد اصلی هر استراتژی
سود یا زیان هر پایه در سررسید ارزش ذاتیاش منهای پرمیوم پرداختی است و سود و زیان موقعیت جمع همهٔ پایهها.
فرمولسود و زیان در سررسید = Σ جهت × تعداد × اندازهٔ قرارداد × (ارزش ذاتی − پرمیوم)
نقطهٔ سربهسر
قیمتی از سهم که فرمول بالا در آن صفر میشود. چون نمودار در سررسید از پارهخطهایی ساخته شده که فقط در قیمتهای اعمال میشکنند، ابزار آن را دقیق و بدون تقریب پیدا میکند.
بیشینهٔ سود
بزرگترین مقدار فرمول در همهٔ قیمتها. اگر بالای آخرین قیمت اعمال، تعداد کالهای خریدهشده و سهم از کالهای فروختهشده بیشتر باشد، سود سقف ندارد و ابزار «نامحدود» مینویسد.
بیشینهٔ زیان
کوچکترین مقدار فرمول. اگر کالهای فروختهشده از کالها و سهم خریدهشده بیشتر باشند، زیان با بالا رفتن سهم سقف ندارد. در طرف پایین، بدترین حالت صفر شدن قیمت سهم است.
خالص پرداختی یا دریافتی
جمع پولی که هنگام باز کردن موقعیت میپردازید یا میگیرید. خرید سهم پایه هم در همین عدد حساب میشود.
پیش از سررسید و در سررسید
خطچین آبی ارزش امروز موقعیت است: هر پایه با مدل بلک شولز، نوسان ضمنی و روزهای مانده قیمتگذاری میشود.
هر چه به سررسید نزدیکتر شوید، ارزش زمانی آب میشود و خط امروز به خط سررسید میرسد. خریدار اختیار این کاهش را میپردازد و فروشنده به دست میآورد. تتای کل موقعیت در جدول نتیجه همین کاهش روزانه را به ریال نشان میدهد.
احتمال سود در سررسید با فرض توزیع لگنرمال قیمت، با نوسانی که نوشتهاید و بازدهی برابر نرخ بدون ریسک حساب میشود. این همان دنیای فرضی مدل بلک شولز است و نه پیشبینی بازار. با نوسان بالاتر، احتمال سود استراتژیهای فروش کم و استراتژیهای خرید زیاد میشود.
دلتا، تتا و وگای کل موقعیت
حساسیتها برای کل موقعیت جمع زده شدهاند، با تعداد قرارداد و اندازهٔ هر قرارداد.
دلتا (سهم)
موقعیت الان مثل داشتن این تعداد سهم پایه رفتار میکند. عدد منفی یعنی موقعیت با افت سهم سود میکند.
تغییر دلتا با ۱٪ حرکت
گامای موقعیت به زبان ساده: اگر سهم یک درصد بالا برود، دلتا چند سهم تغییر میکند.
تتا (ریال در روز)
اگر قیمت سهم و نوسان ثابت بماند، ارزش موقعیت با گذشت یک روز تقویمی این مقدار تغییر میکند.
وگا (ریال برای ۱٪)
اگر نوسان ضمنی همهٔ پایهها یک واحد درصد بالا برود، ارزش موقعیت این مقدار تغییر میکند.
نکتههای بازار اختیار معاملهٔ ایران
قراردادهای بورس تهران و فرابورس اروپاییاند، قیمتها ریالیاند و هر قرارداد معمولاً ۱۰۰۰ سهم است.
اعمال فقط در سررسید
قراردادها فقط در سررسید اعمال میشوند و همین است که خط سررسید را معیار سود و زیان نهایی میکند. اعمال هم خودکار نیست و دارندهٔ موقعیت خرید باید در سامانهٔ کارگزار درخواست بدهد.
ریال و اندازهٔ قرارداد
پرمیوم و قیمت اعمال را همانطور که روی تابلو است، برای یک سهم و به ریال بنویسید. ابزار آن را در اندازهٔ قرارداد ضرب میکند. اندازه پس از افزایش سرمایهٔ سهم ممکن است از ۱۰۰۰ تغییر کند.
وجه تضمین پایههای فروش
هر اختیاری که میفروشید وجه تضمین نقدی میخواهد که هر روز دوباره حساب میشود. ابزار وجه تضمین مبلغش را حساب میکند.
کاورد کال و سهم مسدود
اگر به همان تعداد سهم پایه داشته باشید، فروش اختیار خرید با «درخواست کاورد کال» ثبت میشود و کارگزار بهجای وجه تضمین، سهم را مسدود میکند.
قراردادهای امروز بازار
با «افزودن پایه از بازار» قیمت اعمال، قیمت قرارداد، اندازهٔ قرارداد و روزهای مانده را مستقیم از TSETMC میآوریم. بار اول، قیمت سهم و روز تا سررسید فرم هم از همان قرارداد پر میشود.
مبنای محاسبه و محدودیت نتیجه
فرمولها و فرضها را در همین صفحه آوردهایم. این محاسبه برای سنجیدن و یادگرفتن است و پیشنهاد خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. پیش از ثبت سفارش، قیمت و مقررات روز را در سامانهٔ معاملاتی کارگزارتان ببینید.
جوابها قاعدهٔ کلی بورس را میگویند. کارگزار شما ممکن است سقف یا رویهٔ سختگیرانهتری داشته باشد.
نمودار سود و زیان آپشن چیست؟
نموداری است که نشان میدهد اگر قیمت سهم پایه در روز سررسید هر عددی باشد، کل موقعیت شما چقدر سود یا زیان میکند. محور افقی قیمت سهم است و محور عمودی سود یا زیان به ریال. این ابزار کنار خط سررسید، خطچین امروز را هم میکشد که ارزش فعلی همان موقعیت را با مدل بلک شولز نشان میدهد.
چطور با این ابزار استراتژی آپشن بسازم؟
یک استراتژی آماده را از فهرست انتخاب کنید تا پایههایش با قیمت سهم و نوسانی که نوشتهاید ساخته شوند، یا پایهها را یکییکی اضافه کنید. برای هر پایه خرید یا فروش، نوع ابزار، قیمت اعمال، پرمیوم و تعداد قرارداد را بنویسید. با «افزودن پایه از بازار» هم میتوانید قرارداد واقعی نمادهایی مثل اهرم، خودرو و وبملت را با قیمت امروز بیاورید.
احتمال سود در این ابزار چطور حساب میشود؟
فرض میکنیم قیمت سهم تا سررسید توزیع لگنرمال دارد، با نوسانی که در فرم نوشتهاید و بازدهی برابر نرخ بدون ریسک. بعد احتمال اینکه قیمت در سررسید در محدودههایی بیفتد که موقعیت در سود است جمع زده میشود. این عدد پیشبینی بازار نیست و به نوسانی که وارد میکنید بسیار حساس است.
چرا خط امروز با خط سررسید فرق دارد؟
تا سررسید، هر قرارداد علاوه بر ارزش ذاتی ارزش زمانی هم دارد. خط امروز همین ارزش زمانی را با مدل بلک شولز حساب میکند و هر روز که میگذرد به خط سررسید نزدیکتر میشود. اگر روز تا سررسید را صفر کنید، دو خط روی هم میافتند.
نقطهٔ سربهسر استراتژی را چطور حساب کنم؟
قیمتی از سهم در سررسید که سود و زیان کل موقعیت در آن صفر میشود. برای یک اختیار خرید، قیمت اعمال بهعلاوهٔ پرمیوم است و برای اختیار فروش، قیمت اعمال منهای پرمیوم. در استراتژی چندپایه ممکن است دو نقطهٔ سربهسر داشته باشید یا هیچ، و ابزار همه را حساب میکند و روی نمودار نشان میدهد.
کارمزد معاملات و مالیات در نمودار حساب شده است؟
خیر. نمودار فقط پرمیومها و قیمت اعمال را حساب میکند. کارمزد خرید و فروش هر پایه، کارمزد اعمال و مالیات فروش سهم در تسویهٔ فیزیکی را در صفحهٔ کارمزد معاملات حساب کنید و از سود کم کنید، بهخصوص در استراتژیهای چهارپایه و کمسود.
دلتای کل موقعیت به سهم یعنی چه؟
یعنی موقعیت شما الان مثل داشتن همین تعداد سهم پایه با قیمت بالا و پایین میرود. دلتای ۴۵۰ سهم یعنی اگر سهم ۱۰۰ ریال گران شود، ارزش موقعیت حدود ۴۵ هزار ریال بیشتر میشود. دلتای منفی یعنی موقعیت با افت سهم سود میکند.
فروش اختیار در این نمودار وجه تضمین را هم نشان میدهد؟
نه. وقتی موقعیت پایهٔ فروش دارد، ابزار یادآوری میکند که فروشنده باید وجه تضمین بگذارد، اما مبلغش را در ابزار وجه تضمین حساب کنید. وجه تضمین سود و زیان را تغییر نمیدهد، ولی پولی است که تا بستن موقعیت نزد کارگزار میماند.